ਮਾਮਲਾ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਜਨ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਦੱਸਣ ਦਾ
ਸੁਆਰਥੀ ਕਿਰਦਾਰ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ (ਬਠਿੰਡਾ) 98554-80797
ਸਿਆਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੁਆਰਥੀ ਕਿਰਦਾਰ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਦੁਸ਼ਮਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਜ ਸੁਆਰਥਾਂ ਲਈ ਸਿੱਖ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁ ਗਿਣਤੀ ਤਬਕੇ ਦੀ ਕੁਟਲਿਤਾ ਦੀ ਹਮੇਸਾਂ ਰੱਜ ਕੇ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਸੱਤਾ ਦੇ ਭੁੱਖੇ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਸ ਨਖਿੱਧ ਸੋਚ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਹੋਂਦ ਸਿੱਖੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਅਕਾਲੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਲਾਲਸਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਹਿੱਤ ਵਰਤਿਆ। ਅਜਾਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਣਵੰਡੇ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਲਾਜਮੀ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਏ ਜਾਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮਕਾਰ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੋਰਚੇ ਲਾਏ ਗਏ, ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ ਭਾਵਨਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਪੂਰੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਅਸਾਰ ਬਣਨ ਦੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਦਾਰੀ ਕਾਇਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਆਰੀਆ ਸਮਾਜੀ ਹਿੰਦੂ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮੰਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਹਿੰਦੂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਇਆ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ (ਪੰਜਾਬੀ) ਤੋਂ ਮੁਨਕਰ ਹੋਣ ਲਈ ਉਤੇਜਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਟਾ ਲੰਬੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੇ ਭਾਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਗੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੋਮੇ ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਨਸਾਫ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਮੋਰਚੇ ਲਾਏ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਯੁੱਧ ਮੋਰਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦ ਤੇ ਖ਼ਾਲਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਫਰਤ ਭਰੀ ਤੇ ਆਖਿਰ ਜੂਨ 1984 ’ਚ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਢਹਿ ਢੇਰੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ 1984 ’ਚ ਦਿੱਲੀ ਸਮੇਤ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਤਨਾ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਅਨਾੜੀ ਆਗੂ ਰਾਜੀਵ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 1985 ’ਚ ਇਤਨਾ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਿਆ ਜਿਤਨਾ ਕਦੀ ਅਜਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਹਿਰੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੇ ਹੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ’ਤੇ ਦਮਨ ਕਰਕੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਰਾਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਭਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਸਿਖਰਲੇ ਡੰਡੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਘਟੀਆ ਨੀਤੀ ’ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮੋਹਰ ਲਾਈ ਜਿਸ ਦਾ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਖੂਬ ਲਾਹਾ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ 2002 ਵਿੱਚ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਕ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਪੌੜੀ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਾ ਤੇ ਹੁਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲਾ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਟੀਮ ਵਿਚ ਹੁਣ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਣ ਵਾਲੇ ਅਦਿਤਿਆ ਨਾਥ ਜੋਗੀ ਦਾ ਯੂ.ਪੀ. ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨਾ ਇਸ ਦੀਆਂ ਉੱਘੀਆਂ ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਦਮਨ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਹੈ। ਭਾਰੀ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੇ ਲੰਗੜੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਅੱਜ 50 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਣਾ ਸੀ ਸਗੋਂ 1966 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਕਈ ਗੁਣਾਂ ਵੱਧ ਨਿਘਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਮੰਗ ਪਿੱਛੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਨ ਰਹੇ ਸਨ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ’ਤੇ ਅਟੈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਇਦ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਂਵਾਂ ਸੱਚਮੁਚ ਹੀ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਈਆਂ ਜਾਂ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਕਾਰਨ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਰੋਸ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੁਢਲੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿੱਪ ਅਤੇ ਲੋਕ ਸਭ ਦੀ ਮੈਂਬਰੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣਾਉਣ ਪਿੱਛੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬਣਿਆ ਪਰ ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਭੇਜਣ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਗਲਦੀ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁੜ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਸੰਨ 2002 ਤੋਂ 2007 ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪਦ ਸੰਭਾਲਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ 2004 ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ’ਚੋਂ ਟਰਮੀਨੇਸ਼ਨ ਆਫ ਪੰਜਾਬ ਵਾਟਰ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਐਕਟ-2004 ਪਾਸ ਕਰਵਾ ਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਸ਼ਨਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ/ਕਿਸਾਨ ਹਿਤੂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਸਦਕਾ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਛਾੜ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਭੱਲ ਬਣਾ ਲਈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਕੰਮ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਮੋਰਚੇ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਵਾ ਸਕੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਰਾਹੀਂ ਕਰ ਵਿਖਾਏ; ਪਰ ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਇਸ ਦਲੇਰੀ ਭਰੇ ਕਦਮ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੇ ਨੰਬਰ ਘਟਾਏ ਜਿਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਭੁਗਤਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਨਰਾਜ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਉਹ 2005 ’ਚ ਕੈਨੇਡਾ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਪਿੱਛੇ “ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਜਿੰਦਾਬਾਦ” ਦਾ ਬੈੱਨਰ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਕੁਝ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਵੀ ਉਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੈਪਟਨ ਤੋਂ ਮਾਰ ਖਾ ਰਹੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹ ਕੇ ਉਸ ਫੋਟੋ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ 2007 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ੂਬ ਢੋਲ ਪਿੱਟਿਆ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦਾ ਵਜੂਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂ ਕੈਪਟਨ ਵੱਲੋਂ “ਟਰਮੀਨੇਸ਼ਨ ਆਫ ਪੰਜਾਬ ਵਾਟਰ ਐਗਰੀਮੈਂਟ ਐਕਟ-2004” ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਜਾ ਵਜੋਂ ਹੀ 2007 ਅਤੇ 2012 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਮੌਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਜਾਦਾਨਾਂ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਦਾਅ ਲੱਗਾ ਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ 10 ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਲੁੱਟਿਆ ਤੇ ਕੁੱਟਿਆ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਗ ਆ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਤੀਸਰੇ ਬਦਲ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਨ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਦੀ ‘ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ’ ਵਿੱਚ ਨਜਰ ਆਇਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਐੱਨ.ਆਰ.ਆਈਜ਼. ਵੱਲੋਂ ‘ਆਪ’ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। ‘ਆਪ’ ਦੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਖਲਾਏ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਤੇ ਕਾਂਗਰਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ’ਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਝੂਠ ਨੂੰ ਖ਼ੂਬ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ। ਉੱਧਰ ਜਿੱਤ ਲਈ ‘ਆਪ’ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਓਵਰ ਕੌਨਫੀਡੈਂਸ ਨੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਹੁਦਰਪਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿੱਪ ਉਭਾਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਰੀ ਕਮਾਂਡ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਏ ਦੋ ਕਮਾਂਡਰਾਂ ਤੇ 52 ਅਬਜ਼ਰਬਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਸੌਂਪ ਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿੱਸਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨਾ ਬਣਾ ਸਕੀ। ਉੱਧਰ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪੈਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਖੜ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤੀ ਕੇਵਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਜਰ ਆਈ, ਇਸ ਲਈ ਮਜਬੂਰੀ ਵੱਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਕਰਕੇ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਪਟਨ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਤਿੰਨ ਧਿਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਨਜਰ ਆਇਆ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੇ 117 ਵਿੱਚੋਂ 77 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੀਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਜਿੱਤ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੈਪਟਨ ਨੂੰ ਡਰ ਵੱਢ ਵੱਢ ਖਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਮਤਾ 2004-2005 ਦੇ ਐਪੀਸੋਡ ਵਾਂਗ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈ ਕਮਾਂਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਨੰਬਰ ਘਟ ਹੀ ਨਾ ਜਾਣ ਜਾਂ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਹੋਣ ਦਾ ਲੈਵਲ ਲਾ ਕੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਚ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ ਇਸ ਡਰੋਂ ਕੇਵਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਅਖਵਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਕੌਮੀ ਮੁੱਖਧਾਰਾ ਦਾ ਲੀਡਰ ਅਖਵਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਜਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖੀ ਦੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਨਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਬੱਜਰ ਗਲਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਕੈਪਟਨ ਦਾ ਇਹ ਘਟੀਆ ਬਿਆਨ ਇਸ ਸੋਚ ਦੀ ਉਪਜ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੱਤਵਾਦ-ਵੱਖਵਾਦ ਦਾ ਹਊਆ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਭਾਜਪਾ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਦਾ ਭਰਪੂਰ ਸਮਰਥਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੈਪਟਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣ ਦਾ ਢੌਂਗ ਰਚ ਰਿਹਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਵੱਖਵਾਦੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅਤਵਾਦੀ। ਹਾਂ ਇਹ ਜਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਸੌੜੀ ਸੋਚ; ਕੁਝ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਰਾਹ ਪੈਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਓ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ, ਵਿਧਾਨਿਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤੇ ਨਿਆਇਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ ਨਾ ਦੇਵੇ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇਨਸਾਫ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ ਤੇ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਮੰਗ ਰਹੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਸ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਉਹ ਸਾਥ ਦੇਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਦੂਸਰੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ’ਤੇ ਤੁਲ ਜਾਣ। ਇਸ ਘਟੀਆ ਸੋਚ ਤੋਂ ਖੁਦ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਨੁੰਮਾਇੰਦਾ ਜਮਾਤ ਅਖਵਾਉਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ 2007 ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਅਤੇ ਹੁਣ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਉਪਰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕੈਪਟਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਦਲ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਸੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਜਾਪਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ’ਤੇ ਖਾਲਸਤਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨਿਰਅਧਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਾਏ ਤੇ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਸ: ਹਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੱਜਨ ਨੂੰ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖੀ ਦੱਸ ਕੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਦਿਵਾਲੀਆਪਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕਰ ਬੈਠਾ। ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਵੈਸਾਖੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੌਮੀ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਮਾਣਤਾ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦੌਰੇ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਦੱਸ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਣ ਤੋ ਨਾਂਹ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਮਦਰਦੀ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ।
‘ਆਪ’ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਮਝ ਕੇ ਭਾਈ ਪੰਥਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਬਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੰਦਗੜ੍ਹ, ਆਦਿ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੱਸ ਕੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜਿਹੜਾ ਖੁਦ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ/ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਦਾਖ਼ਲੇ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬਰਨਾਲਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫਾ ਦੇਣ ਪਿੱਛੋਂ ਵੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਸਮਰਥਕ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਮਰਥਕ ਸਿਮਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਐਲਾਨਨਾਮੇ ’ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ, ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੇ ਬੈੱਨਰ ਹੇਠ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਦੂਸਰੇ ਪਾਸੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਤੇ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧਾਇਕ ਤੇ ਕਈ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਅਹੁੱਦੇ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਬਾਦਲ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਪੱਖੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ। ਤੀਸਰੇ ਪਾਸੇ ਨਿਰੋਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ/ਚਿੰਤਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕਦੀ ਵੀ ਨਾ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਰੱਖੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਦੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਹੈ; ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬੁਰਿਆਈ ਦੇ ਟਾਕਰੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਦੱਸਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਯੂਦ ਉਹ ਜੇ ਉਹੀ ਕੈਪਟਨ ਤੇ ਬਾਦਲ ਆਦਿ ਆਗੂ ਅਜੇਹੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ/ਚਿੰਤਕਾਂ ਤੇ ਐੱਨ.ਆਰ.ਆਈਜ਼. ਨੂੰ ਕੇਵਲ ‘ਆਪ’ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਸਮਝ ਕੇ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ’ਤੇ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨੀ ਪੱਖੀ ਜਾਂ ਗਰਮ ਧੜੇ ਦੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੌੜੀ ਸਿਆਸਤ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆ ਦੀ ਨਜਰ ਵਿੱਚ ਧੁੰਮੇ ਵਰਗਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਅੱਤਵਾਦੀ ਜਾਂ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਕੇਵਲ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਖਿਆਲ ਹਿੰਦੂ-ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰੇੜਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦੁੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਸਿੱਖ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕੈਪਟਨ ਵੀ ਇਸੇ ਸੋਚ ਅਧੀਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਭੋਰਾ ਭਰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਨਾ ਰੱਖੇ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾਂ ਧੱਕਾ ਲਗੇਗਾ; ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਕੋਲ ਵੱਖਵਾਦ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਹ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵੱਖਵਾਦ ਦੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਪਿੱਛੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਰਥੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ, ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਮਹੂਰੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਦੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਇਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਇੱਕ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖਵਾਦੀ, ਅੱਤਵਾਦੀ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਧ੍ਰੋਹੀ ਦਾ ਲੈਵਲ ਲਾ ਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਚਮਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਆਰਥੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨ ਲਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਵੱਖਵਾਦ ਦੇ ਰਾਹ ਪਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਅਧਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੋਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਰਗਲਾਉਣ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਸਵੈਮਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਗੌਰਵ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਕਹਿ ਸਕਣ।
