ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੂਦ ਪਾ ਕੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੂਦ ਪਾ ਕੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ
ਬਠਿੰਡਾ, 16 ਮਈ (ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ): ਬਠਿੰਡਾ ਦੀ ਨਾਨਕਲੇਵਾ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਨੇ ਇੱਥੇ ਹੋਈ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਭੇਖ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖਰੂਦੀਆਂ ਦੀ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਜਿਹੜੇ ਵੱਖਰੀ ਵੀਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਧਾਰਤ ’ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਰਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਗਾਂ ਉਤਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਤਰਵਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਕੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਬਨਾਮ ਟਕਸਲੀਆਂ ਜਾਂ ਡੇਰਾਵਾਦੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਗੁਰਮਤਿ ਬਨਾਮ ਮਨਮਤਿ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਇਹੋ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਤ ਕਹਾਉਂਦੇ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰੀਂ ਹੱਥ ਲਵਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਰਬਉਚਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਮਨਘੜਤ ਸਾਖੀਆਂ ਸੁਣਾ ਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ, ਸੰਤ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਹਾਂਪੁਰਖ ਇਤਿਆਦਿਕ ਲਕਬਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਵਡਿਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੱਚੀਆਂ ਪਿੱਲੀਆਂ ਸਾਖੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਰੋਲ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਤਾਂ ਕੂੜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਭੇਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਜਾਨ ਲੇਵਾ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਕਸੂਰ ਸਾਥੀ ਭਾਈ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਝੂਠੇ ਬਹਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਯੂਰਪ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਗਏ ਭਾਈ ਪੰਥਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਗੁਰਮਤਿ ਪ੍ਰਚਾਰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਟਲੀ ਤੇ ਹੁਣ ਜਰਮਨ ਦੇ ਫਰੈਕਫਰਟ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਦੂਦ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੇਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਖਰੂਦ ਪਾ ਕੇ ਦਸਤਾਰਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਇਸ ਨੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਬਦਨਾਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਬਲਕਿ ਰੁਜਗਾਰ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਅਨੇਕਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ; ਜਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਸਰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਇਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਟਲੀ ਦੀ ਉਚ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਪਹਿਨਣ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਇਸੇ ਰਾਹ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਸ ਰਾਹ ਖ਼ਰੂਦ ਪਾ ਰਹੇ ਇਹ ਭੇਖੀ ਸਿੱਖ ਪੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਇਹ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਯੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ੀਆ-ਸੁੰਨੀ ਧੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੁਫਾੜ ਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਜੇਹੀ ਸੋਚ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਹ ਥੋੜੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੈਰ ਧਰਮੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਜਾਦੀ ਲਈ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੇ ਕੇ ਲਾਮਿਸਾਲ ਉਦਾਹਰਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਮਨਮੱਤੀਏ ਲੋਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਹੀ ਸਹੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣ ਦੇ ਰਾਹ ਪੈ ਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਅਤਿ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਇਹ ਵੀਚਾਰ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਪਿੱਛੋਂ ਇਕੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਮੂਹ ਵੀਰਾਂ, ਭੈਣਾਂ ਨੇ ਸਰਬ ਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਮਤਾ ਪਾਸ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਰੂਦੀਆਂ ਦੀ ਸਖਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਭਾਈ ਪੰਥਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਢੱਡਰੀਆਂਵਾਲੇ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਸਭ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਅਹਿਦ ਕੀਤਾ ਜੋ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸਰਬਉਚਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਨਿਰੋਲ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਭਾਈ ਗੁਰਿੰਦਰਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖੰਡੇ ਵਾਲਾ, ਭਾਈ ਕਿੱਕਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਕਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਨਛੱਤਰ ਸਿੰਘ, ਭਾਈ ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ ਆਦਿਕ ਹਾਜਰ ਸਨ।
ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਦਾਲ
ਕਾਵਿ-ਵਿਅੰਗ
ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਦਾਲ
ਰੋ ਰੋ ਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਬਾਪੂ, ਦੱਸਦਾ ਪਿਆ ਸੀ ਇਕ ਦਿਨ ਹਾਲ ਮੀਆਂ।
ਦੋ ਧੀਆਂ ਤੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਕਰਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਪਰ ਸੰਭਾਲ ਮੀਆਂ।
ਤੇਜੋ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰ ਗਈ ਸਾਥ ਮੇਰਾ, ਨਿੱਭ ਉਹ ਵੀ ਸਕੀ ਨਾ ਨਾਲ ਮੀਆਂ।
ਹੋਵੇ ਬੇਮੁੱਖ ਜੇ ਔਲਾਦ ‘ਚੋਹਲਾ’, ਗ਼ਲਦੀ ਨਹੀਂ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਦਾਲ ਮੀਆਂ।
—–0—–
-ਰਮੇਸ਼ ਬੱਗਾ ਚੋਹਲਾ॥
#1348/17/1 ਗਲੀ ਨੰ: 8, ਰਿਸ਼ੀ ਨਗਰ ਐਕਸਟੈਨਸ਼ਨ (ਲੁਧਿਆਣਾ)-94631-32719
ਧਰਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਕੇਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਧਰਮੀ ਬਣਨ ਲਈ ਕੇਵਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਿਕੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੰਡੇਰ
ਸਿੱਖ ਬਣਨ ਵਾਸਤੇ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਿਰਫ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਕਕਾਰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ । ਅਗਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕ ਕੇ ਸਿਰਫ ਕਕਾਰ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਖ ਬਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਰਹਿਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਾ ਕਹਿੰਦੇ । ਸਿੱਖੀ ਇਕ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੈ ਔਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤਕ ਇਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿਚੋਂ ਪਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਉਹ ਹੀ ਸਿੱਖ ਨੇ ਬਾਕੀ ਫੇਲ ਹੋਏ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਜੋ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਭਰਮ ਪਾਲ਼ੀ ਬੈਠੇ ਸਨ । ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਵਰਦੀ ਜਾ ਇਕ ਫੌਜੀ ਦੀ ਵਰਦੀ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਜਾ ਫੌਜੀ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ । ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਾ ਬਣਨ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਫੌਜੀ ਬਣਨ ਵਾਸਤੇ ਇਕ ਯੋਗਤਾ ਹੋਣੀ ਬਹੁਤ ਜਰੂਰੀ ਹੈ, ਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੇਨਿੰਗ ਔਰ ਫਿਰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸਲ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ । ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਔਰ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਬੁੱਢੇ ਹੋ ਹੋ ਮਰ ਤਾਂ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਲੇਕਿਨ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਅਖਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ । ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਣਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਉਪਰੰਤ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਸਾਹਿਬਾਨ ਸਾਰੀ ਰਹਿਤ ਬਹਿਤ ਸਮਝਾਂਦੇ ਨੇ, ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਭ ਸਮਝਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਅਸਲੀ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜਾ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿਚ ਦੰਡਤ ਹੋਣਾ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਕੁਛ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਰਹਿਤ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਦੇਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਵੀ ਉਹੀ ਇਨਸਾਨ ਕਰਦੇ ਨੇ ਜੋ ਭਉ (ਰੱਬੀ ਡਰ-ਅਦਬ) ਔਰ ਭਾਉ (ਪ੍ਰੇਮ) ਨਾਲ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉਪਰ ਚਲਣ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਰੱਖਦੇ ਨੇ । ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਔਰ ਪ੍ਰੇਮ-ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉਪਰ ਚਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮੀ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਕੁਛ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ ਤੋਂ ਕਿਨਾਰਾਕਸੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਕਿਉਕਿ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ (ਚਾਉ ਨਾਲ) ਉਹ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਚਲੇ ਸਨ । ਜੋ ਇਨਸਾਨ ਇਸ ਰਸਤੇ ਉਪਰ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਉਹਨਾ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਦੇ ਅਸੂਲ ਨਿਭਾਂਦੇ ਨਿਭਾਂਦੇ ਅਕਸਰ ਕਠੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਚਿੜਚਿੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਹੰਕਾਰੀ ਬਿਰਤੀ ਦੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਇਹਨਾ ਸਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਲੋਗ ਹੀ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਔਰ ਇਸ ਤਰਾਂ ਸਹਿਜ ਸੁਭਾਅ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਅਕਸਰ ਉਸ ਮਾਲਿਕ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਕਬੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ” ਸਫਲ ਸਫਲ ਭਈ ਸਫਲ ਜਾਤ੍ਰਾ ॥ ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ, ਮਿਲੇ ਸਾਧਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ਦੂਜਾ ॥’’ (ਮ: ੫/੬੮੭)
ਬਿਹਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਿੱਖ ਸਿਕਲੀਗਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ
ਬਿਹਾਰੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਿੱਖ ਸਿਕਲੀਗਰ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਵਸਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ : ਗਿ. ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ
12 ਮਈ (ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਬਠਿੰਡਾ) ਹਿੰਦੂ-ਰਾਸ਼ਟਰਵਾਦ ਦੇ ਹਕੂਮਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਜਨ-ਗਣਨਾ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਆਦਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਆਰਥਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸਾਨ ਤੇ ਇੰਡਸਟ੍ਰੀਅਲ ਸੱਜਣ ਹੁਣ ਬਿਹਾਰੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਵਸਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੀਘਰਕਾਲੀ ਤੇ ਸੁਖਾਲਾ ਇਹੀ ਇੱਕ ਢੰਗ ਸੁੱਝਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਸਦਕਾ ਪੰਜਾਬ ਸਿੱਖ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਕਲੀਗਰ-ਭਰਾ ਆਰਥਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਕੇ ਹਿੰਦੂਤਵ ਦੀ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬੀ-ਚੱਕੀ ਵਿੱਚ ਪਿੱਸਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਕੋਲ ਬੇਅੰਤ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਹਨ ਅੰਤਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਗਿ. ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਜਾਚਕ ਦੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਭੇਜੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੈਸ-ਨੋਟ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਜ਼ਿਲਾ ਬਰਹਾਨਪੁਰ ਦੇ ਪਿੰਡ ਪਚੌਰੀ ਦੇ ਜਿਹੜੇ 150 ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬੀ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਤਸ਼ੱਦਦ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰੀਵਰਤਨ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਿੱਖ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰਗੜ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਸਿੰਘ ਸਭਾ ਇੰਦੌਰ ਦੇ ਕੁਝ ਪਤਵੰਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਸਮਝਾ ਕੇ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇ ਕੇ ਹਿੰਦੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ । ਪਰ, ਲੋੜ ਹੈ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਬਾਨ੍ਹਣੂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ । ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਖੇ ਗੁਰਮਤ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਗਿ. ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਅਤੇ ਸ੍ਰ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਾਲਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਥੇ ਸ਼ੀਘਰਲੋੜ ਹੈ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ । ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮੁਖ ਲੋੜ ਹੈ ਰੋਟੀ । ਜੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਕਮੇਟੀ ਮਿਲ ਕੇ ਉਥੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਰਸਦ ਭੇਜਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੌਮੀ ਦਿਲਾਸਾ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਹੋਏਗੀ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਸਤਾਰਾਂ, ਕਛਿਹਰੇ, ਰੈਡੀਮੇਡ ਸ਼ਰਟਾਂ, ਜ਼ੀਨਾ ਅਤੇ ਸਾੜੀਆਂ ਆਦਿਕ ਵੀ ਭੇਜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ।
ਗਿਆਨੀ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ੍ਰ. ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਰੰਭਕ ਪੂੰਜੀ ਲਾ ਕੇ ਉਥੋਂ ਦੇ 20 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੈਡੀਮੇਡ ਕੱਪੜੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਖੋਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਹੋਲਸੇਲ ਕੱਪੜੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਵੇਚਣਗੇ । ਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਮੀਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਢੰਗ ਵੀ ਅਪਨਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਰਥਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ । ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਡੇਰੇਦਾਰ ਸਿੱਖ ਬਾਬੇ ਇਸ ਪਾਸੇ ਸ਼ੀਘਰ ਧਿਆਨ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ‘ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖ ਵਸੇਬਾ’ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣਗੇ ।
ਨੌਰਵਾਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੇਅਰ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ ਐਲਾਨਿਆ
ਨੌਰਵਾਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੇਅਰ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ ਐਲਾਨਿਆ
ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ ਐਲਾਨ ਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋਈ : ਮੇਅਰ
ਨੌਰਵਾਕ 11 ਮਈ (ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਬਠਿੰਡਾ) : ਸਿੱਖ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਈਸਟ ਕੋਸਟ (ਯੂਐਸਏ) ਵੱਲੋਂ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਯੂਐਸਏ ਦਾ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ’ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਕੀਤੇ ਤਰੱਦਦ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਬੂਰ ਪੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਯੂਐਸਏ ਦੇ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਸਟੇਟ ਦੇ ਨੌਰਵਾਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੇਅਰ 
ਨੇ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਨਾਨਕਸ਼ਾਹੀ ਕਲੰਡਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ’ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ’ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਮੇਅਰ ਹੈਰੀ ਡਬਲਿਊ ਰਾਈਲਿੰਗ ਨੇ ਬਾਕਾਇਦਾ ‘ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ।
ਨੌਰਵਾਕ ਸਿਟੀ ਦੇ ਮੇਅਰ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਾਉਣ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਨੌਰਵਾਕ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਸਿੰਘ ਗੁਲ੍ਹਾਟੀ, ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਿਟੀ ਪਲਾਨ ਨੌਰਵਿੱਚ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ, ਨੌਰਵਾਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਵੀਰ ਸਿੰਘ, ਨੌਰਵਾਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਸਤਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰਿੰਕੂ, ਕਿਰਤ ਕੌਰ ਨੌਰਵਾਕ, ਨੌਰਵਾਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੈੱਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਭਾਈ ਜੈ ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਵੇਲੇ ਹਮਦੇਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਭਰਾਰਾ, ਮੰਗਾ ਸਿੰਘ 
ਨੌਰਵਿੱਚ ਸਿਟੀ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਇਸ ਵੇਲੇ 140 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਿੱਖ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਈਸਟ ਕੋਸਟ (ਯੁਐਸਏ) ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸ੍ਰੀ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਨੌਰਵਾਕ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਮੇਅਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਇਕ ਵੱਖਰੀ ਕੌਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਸਹਿਤ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੁਫ਼ਤ ਲੰਗਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ 1699 ਨੂੰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਕੌਮ ਦੀ ਸਾਜਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਖ਼ਾਲਸਾ ਕੌਮ ਦੇ ਸਿੱਖ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ, ਮੇਅਰ ਹੈਰੀ ਡਬਲਿਊ ਨੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨੌਰਵਾਕ ਦੇ ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਿੱਖ ਡੇਅ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਘੋਸ਼ਣਾ ਪੱਤਰ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿੱਖ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸ੍ਰੀ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਵਿਸਾਖੀ ਨੂੰ ਵਰਲਡ ਸਿੱਖ ਡੇਅ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਸਿਟੀ ਪਲਾਨ ਨੌਰਵਿੱਚ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਵਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਖ਼ਾਲਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸਾਖੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਹੈ, ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਦਿਵਸ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿਚ ਮਾਨਤਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਜਾਰੀ ਕਰਤਾ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਸਿੰਘ ਗੁਲ੍ਹਾਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨੌਰਵਾਕ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ
Gurbani Mool Path (Page No. 104-109)
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਮੂਲ ਪਾਠ (ਪੰਨਾ ਨੰਬਰ 104-109)
(ਨੋਟ: ਹੇਠਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ’ਚ ਅਗਰ + ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਕਾਰਕੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।)
ਮਾਝ ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਹੁਕਮੀ; ਵਰਸਣ ਲਾਗੇ ਮੇਹਾ ॥ ਸਾਜਨ ਸੰਤ ਮਿਲਿ (ਕੇ), ਨਾਮੁ ਜਪੇਹਾ ॥ ਸੀਤਲ, ਸਾਂਤਿ (ਸ਼ੀਤਲ, ਸ਼ਾਂਤਿ), ਸਹਜ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ; ਠਾਢਿ (ਠਾਂਢ) ਪਾਈ, ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ) ਆਪੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ, ਬਹੁਤੋ-ਬਹੁਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ; ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ) ਸਗਲ ਰਜਾਇਆ ॥ ਦਾਤਿ ਕਰਹੁ; ਮੇਰੇ ਦਾਤਾਰਾ ! ਜੀਅ (ਜੀ..) ਜੰਤ ਸਭਿ, ਧ੍ਰਾਪੇ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ, ਸਚੀ ਨਾਈ (ਭਾਵ ਅਮਿੱਟ ਵਡਿਆਈ) ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ; ਤਿਸੁ, ਸਦਾ ਧਿਆਈ (ਧਿਆਈਂ) ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਭੈ ਕਾਟੇ ਮੋਹਾ (ਭਾਵ ਜੀਵਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਤਮੰਨਾ ਤੇ ਮਰਨ ਦੇ ਡਰ ਕੱਟੇ ਗਏ) ; ਬਿਨਸੇ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੇ ਜੀਉ ॥੩॥ ਸਾਸਿ-ਸਾਸਿ (ਨਾਲ਼), ਨਾਨਕੁ ਸਾਲਾਹੇ ॥ ਸਿਮਰਤ (ਸਿਮਰਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ) ਨਾਮੁ, ਕਾਟੇ (ਕਾੱਟੇ) ਸਭਿ ਫਾਹੇ ॥ ਪੂਰਨ ਆਸ ਕਰੀ ਖਿਨ ਭੀਤਰਿ ; ਹਰਿ ਹਰਿ, ਹਰਿ ਗੁਣ ਜਾਪੇ (ਭਾਵ ਹਿਰਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ) ਜੀਉ ॥੪॥੨੭॥੩੪॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਆਉ, ਸਾਜਨ (ਸਾੱਜਨ) ਸੰਤ ! ਮੀਤ ਪਿਆਰੇ ! ॥ ਮਿਲਿ ਗਾਵਹ (ਗਾਵ੍ਹੈਂ), ਗੁਣ ਅਗਮ (ਅਗੰਮ) ਅਪਾਰੇ ॥ ਗਾਵਤ+ਸੁਣਤ (ਭਾਵ ਗਾਉਂਦਿਆਂ- ਸੁਣਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ) ਸਭੇ ਹੀ ਮੁਕਤੇ ; ਸੋ ਧਿਆਈਐ, ਜਿਨਿ (ਜਿਨ੍ਹ) ਹਮ ਕੀਏ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਨਮ-ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਜਾਵਹਿ (ਜਾਵਹਿਂ)॥ ਮਨਿ ਚਿੰਦੇ, ਸੇਈ ਫਲ ਪਾਵਹਿ (ਫਲ਼ ਪਾਵਹਿਂ) ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਾਹਿਬੁ, ਸੋ ਸਚੁ ਸੁਆਮੀ ; ਰਿਜਕੁ (ਰਿਜ਼ਕ) ਸਭਸੁ ਕਉ (ਕੌ) ਦੀਏ ਜੀਉ ॥੨॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ (ਜਪਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ), ਸਰਬ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ॥ ਸਭੁ ਭਉ (ਭਾਵ ਹਰ ਡਰ, ਇੱਕ ਵਚਨ) ਬਿਨਸੈ, ਹਰਿ-ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ॥ ਜਿਨਿ (ਜਿਨ੍ਹ) ਸੇਵਿਆ, ਸੋ ਪਾਰਗਿਰਾਮੀ (ਭਾਵ ਮੰਜ਼ਲ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਅ); ਕਾਰਜ ਸਗਲੇ ਥੀਏ (ਭਾਵ ਸਫਲ ਹੋਏ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਆਇ (ਕੇ) ਪਇਆ (ਪ+ਇਆ), ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ (ਸ਼ਰਣਾਈ) ॥ ਜਿਉ (ਜਿਉਂ) ਭਾਵੈ, ਤਿਉ ਲੈਹਿ (ਤਿਉਂ ਲੈਹ) ਮਿਲਾਈ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ, ਪ੍ਰਭੁ ! ਭਗਤੀ ਲਾਵਹੁ ; ਸਚੁ, ਨਾਨਕ ! ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀਏ (ਭਾਵ ਪੀ ਸਕੇ) ਜੀਉ ॥੪॥੨੮॥੩੫॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਭਏ ਕਿ੍ਰਪਾਲ, ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਸਾਈ (ਗੁਸਾਈਂ) ॥ ਮੇਘੁ ਵਰਸੈ, ਸਭਨੀ ਥਾਈ (ਸਭਨੀਂ ਥਾਈਂ) ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਸਦਾ ਕਿਰਪਾਲਾ ; ਠਾਢਿ (ਠਾਂਢ) ਪਾਈ ਕਰਤਾਰੇ ਜੀਉ ॥੧॥ ਅਪੁਨੇ ਜੀਅ ਜੰਤ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੇ ॥ ਜਿਉ (ਜਿਉਂ), ਬਾਰਿਕ ਮਾਤਾ ਸੰਮਾਰੇ (ਸੰਮ੍ਹਾਰੇ)॥ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਸੁਆਮੀ ; ਦੇਤ ਸਗਲ ਆਹਾਰੇ ਜੀਉ ॥੨॥ ਜਲਿ+ਥਲਿ (’ਚ) ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ॥ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਿ ਜਾਈਐ ਕੁਰਬਾਨਾ ॥ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ, ਤਿਸੁ ਸਦਾ ਧਿਆਈ (ਧਿਆਈਂ); ਜਿ, ਖਿਨ ਮਹਿ ਸਗਲ ਉਧਾਰੇ ਜੀਉ ॥੩॥ ਰਾਖਿ ਲੀਏ, ਸਗਲੇ ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ) ਆਪੇ ॥ ਉਤਰਿ ਗਏ, ਸਭ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪੇ ॥ ਨਾਮੁ ਜਪਤ (ਜਪਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ), ਮਨੁ ਤਨੁ ਹਰੀਆਵਲੁ ; ਪ੍ਰਭ (ਦੀ) ਨਾਨਕ ! ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਰੇ (ਭਾਵ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ) ਜੀਉ ॥੪॥੨੯॥੩੬॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਜਿਥੈ (ਜਿੱਥੈ), ਨਾਮੁ ਜਪੀਐ ਪ੍ਰਭ ਪਿਆਰੇ (ਦਾ)॥ ਸੇ ਅਸਥਲ (ਭਾਵ ਉਹ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵੀ), ਸੋਇਨ (ਭਾਵ ਸੋਨੇ ਦੇ) ਚਉਬਾਰੇ (ਚੌਬਾਰੇ)॥ ਜਿਥੈ (ਜਿੱਥੈ), ਨਾਮੁ ਨ ਜਪੀਐ ਮੇਰੇ ਗੋਇਦਾ (ਗੋਇੰਦਾ, ਦਾ) ; ਸੇਈ ਨਗਰ (ਭਾਵ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਭੀ), ਉਜਾੜੀ ਜੀਉ ॥੧॥ ਹਰਿ (ਨੂੰ), ਰੁਖੀ (ਰੁੱਖੀ) ਰੋਟੀ ਖਾਇ (ਕੇ) ਸਮਾਲੇ (ਸੰਮ੍ਹਾਲੇ)॥ ਹਰਿ, ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲੇ ॥ (ਪਰ, ਜੋ) ਖਾਇ+ਖਾਇ ਕਰੇ ਬਦਫੈਲੀ ; ਜਾਣੁ ਵਿਸੂ ਕੀ ਵਾੜੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਸੰਤਾ (ਸੰਤਾਂ, ਗੁਰੂ) ਸੇਤੀ (ਭਾਵ ਨਾਲ਼), ਰੰਗੁ ਨ ਲਾਏ ॥ ਸਾਕਤ ਸੰਗਿ, ਵਿਕਰਮ (ਵਿੱਕਰਮ) ਕਮਾਏ ॥ ਦੁਲਭ (ਦੁਲੱਭ) ਦੇਹ ਖੋਈ ਅਗਿਆਨੀ ; ਜੜ (ਜੜ੍ਹ) ਅਪੁਣੀ (‘ਪੁ’ ਔਂਕੜ ਉਚਾਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ), ਆਪਿ ਉਪਾੜੀ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ (ਸ਼ਰਣਿ), ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ! ॥ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ! ਮੇਰੇ ਗੁਰ ਗੋਪਾਲਾ ! ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਨਾਨਕੁ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ; ਰਾਖਹੁ ਸਰਮ (ਸ਼ਰਮ) ਅਸਾੜੀ ਜੀਉ ॥੪॥੩੦॥੩੭॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਚਰਣ ਠਾਕੁਰ ਕੇ; ਰਿਦੈ (’ਚ) ਸਮਾਣੇ ॥ ਕਲਿ ਕਲੇਸ (ਕਲੇਸ਼) ਸਭ; ਦੂਰਿ ਪਇਆਣੇ ॥ ਸਾਂਤਿ, ਸੂਖ, ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਉਪਜੀ ; ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ ਨਿਵਾਸਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਲਾਗੀ ਪ੍ਰੀਤਿ; ਨ ਤੂਟੈ ਮੂਲੇ (ਭਾਵ ਬਿਲਕੁਲ)॥ ਹਰਿ; ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ, ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰੇ ॥ ਸਿਮਰਿ+ਸਿਮਰਿ+ਸਿਮਰਿ (ਕੇ) ਗੁਣ ਗਾਵਾ (ਗਾਵਾਂ) ; ਕਾਟੀ (ਕਾੱਟੀ) ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਵਰਖੈ, ਅਨਹਦ ਬਾਣੀ ॥ ਮਨ ਤਨ ਅੰਤਰਿ, ਸਾਂਤਿ ਸਮਾਣੀ ॥ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਘਾਇ ਰਹੇ, ਜਨ ਤੇਰੇ ; ਸਤਿਗੁਰਿ (ਨੇ) ਕੀਆ ਦਿਲਾਸਾ (ਹਿੰਮਤ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਜਿਸ ਕਾ ਸਾ, ਤਿਸ ਤੇ ਫਲੁ (ਫਲ਼) ਪਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ, ਪ੍ਰਭ ਸੰਗਿ ਮਿਲਾਇਆ ॥ ਆਵਣ ਜਾਣ ਰਹੇ ਵਡਭਾਗੀ (ਵਡਭਾਗੀਂ, ਭਾਵ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ਼); ਨਾਨਕ ! ਪੂਰਨ ਆਸਾ ਜੀਉ ॥੪॥੩੧॥੩੮॥
(ਨੋਟ: ਉਕਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤੁੱਕ ‘‘ਕਲਿ ਕਲੇਸ (ਕਲੇਸ਼) ਸਭ; ਦੂਰਿ ਪਇਆਣੇ ॥’’ ’ਚ ਦਰਜ ਸ਼ਬਦ ‘ਕਲਿ’ ਦੀ ਅੰਤ ਸਿਹਾਰੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ’ਚ 86 ਵਾਰ ਦਰਜ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਕੋਸ਼ ’ਚ ‘ਕਲਿ’ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ) ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ‘ਪਾਪ, ਕਲਹ, ਝਗੜਾ, ਯੁੱਗ, ਯੋਧਾ, ਸੂਰਮਾ, ਕਲਕੀ ਅਵਤਾਰ, ਕਲ੍ਲਿ ਭਾਵ ਕੱਲ੍ਹ’।
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਕੋਸ਼ ’ਚ ‘ਕਲਿ:’ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਭਾਵ ਅੰਤ ’ਚ ਲੱਗੀਆਂ ਦੋ ਬਿੰਦੀਆਂ ਅੱਧੇ ‘ਹ’ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ ਤੇ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ‘ਕਲਿਹ’। ਗੁਰਬਾਣੀ ਲਿਖਤ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਅੰਤ ’ਚ ਲੱਗੀ ਸਿਹਾਰੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਕੀ ਚਿੰਨ੍ਹ (ਨੇ, ਨਾਲ਼, ਵਿੱਚ, ਤੋਂ, ਆਦਿ) ਦਾ ਸੂਚਕ ਨਹੀਂ ਭਾਵ ਅੰਤ ਸਿਹਾਰੀ ਕੋਈ ਸੰਬੰਧਕੀ ਅਰਥ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮੂਲਕ ਲਗ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਭਾਗ ਹੋਵੇਗੀ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ’ਚ ‘ਕਲਿ’ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ‘ਸਤਿ’ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਲਾਭਕਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤ ਸਿਹਾਰੀ ਮੂਲਕ (ਤਤਸਮ) ਹੈ। ‘ਸਤਿ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ‘ਸਤ੍ਯ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ‘੍ਯ’ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਰਮੁਖੀ ’ਚ ‘ ਿ’ ਬਣ ਗਈ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਕਲਿ’ ਦੀ ਅੰਤ ਸਿਹਾਰੀ ਵੀ ‘੍ਯ’ ਤੋਂ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ‘੍ਯ, ਹ, ਵ’ ਅਰਧ ਸਵਰ ਅੱਖਰ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
‘ਕਲਿਯੁਗ’ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ‘ਕਲਿ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੰਤ ਸਿਹਾਰੀ ਉਚਾਰਨ ਦਾ ਭਾਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਕੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਆਉਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਟਦੀ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ
‘ਕਲਿ ਮਹਿ’ ਬੇਦੁ ਅਥਰਬਣੁ ਹੂਆ; ਨਾਉ ਖੁਦਾਈ ਅਲਹੁ ਭਇਆ ॥ (ਮ: ੧/੪੭੦)
ਜੇ ਕੋ ਨਾਉ ਲਏ ਬਦਨਾਵੀ; ‘ਕਲਿ ਕੇ’ ਲਖਣ ਏਈ ॥ (ਮ: ੧/੯੦੨)
‘ਕਲਿ ਵਿਚਿ’ ਧੂ ਅੰਧਾਰੁ ਸਾ; ਚੜਿਆ ਰੈ ਭਾਣੁ ॥ (ਬਲਵੰਡ ਸਤਾ/੯੬੮)
ਧਰਮੁ ਧੀਰਾ ‘ਕਲਿ ਅੰਦਰੇ’; ਇਹੁ ਪਾਪੀ ਮੂਲਿ ਨ ਤਗੈ ॥ (ਮ: ੫/੧੦੯੮)
ਦੇਖਹੁ ਲੋਗਾ ! ‘ਕਲਿ ਕੋ (ਦਾ)’ ਭਾਉ ॥ (ਭਗਤ ਕਬੀਰ/੧੧੯੪)
ਨਾਨਕ ! ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਣੀਐ; ‘ਕਲਿ ਕਾ’ ਏਹੁ ਨਿਆਉ ॥ (ਮ: ੨/੧੨੮੮)
ਭੈ ਨਾਸਨ, ਦੁਰਮਤਿ ਹਰਨ; ‘ਕਲਿ ਮੈ’ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ॥ (ਮ: ੯/੧੪੨੭)
ਸੋ, ਗੁਰਬਾਣੀ ’ਚ ਦਰਜ ਅਨ੍ਯ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮੂਲਕ ਲਗ (ਮਾਤਰ) ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਉਚਾਰਨਾ ਹੀ ਦਰੁਸਤ ਪਾਠ ਹੋਏਗਾ। ‘ਕਲਿ’ ਦਾ ਪਾਠ ‘ਕਲੀ’ ਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗਾ ਬਲਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ‘ਸਤ੍ਯ’ ਵਾਙ ‘ਕਲ੍ਯ, ਕਲਿਹ’ (ਕਲੇਸ਼) ਵੱਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ’ਚ 4 ਵਾਰ ‘ਕਲਿ’ ਦਾ ਅਰਥ ਆਉਣ ਵਾਲ਼ਾ ‘ਕੱਲ੍ਹ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ‘ਕੱਲ੍ਹ’ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੇਠਲੀਆਂ 4 ਤੁਕਾਂ ’ਚ ਦਰਜ ਹੈ:
ਘੜੀ ਕਿ ਮੁਹਤਿ ਕਿ ਚਲਣਾ; ਖੇਲਣੁ ਅਜੁ ਕਿ ‘ਕਲਿ’ (ਕੱਲ੍ਹ)॥ (ਮ: ੧/੬੦)
ਨਾਨਕ ! ਅਜੁ ‘ਕਲਿ’ (ਕੱਲ੍ਹ) ਆਵਸੀ; ਗਾਫਲ ਫਾਹੀ ਪੇਰੁ ॥ (ਮ: ੫/੫੧੮)
ਅਜੁ ‘ਕਲਿ’ (ਕੱਲ੍ਹ) ਕਰਦਿਆ, ਕਾਲੁ ਬਿਆਪੈ; ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਵਿਕਾਰੋ ॥ (ਮ: ੧/੫੮੧)
ਆਖੀਂ ਸੇਖਾ ਬੰਦਗੀ; ਚਲਣੁ ਅਜੁ ਕਿ ‘ਕਲਿ’ (ਕੱਲ੍ਹ) ॥ (ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ/੧੩੮੩)
ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ‘ਕਲਿ’ ਨੂੰ ‘ਕਲ’ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ਼ ਮਤਲਬ ਬਣਦਾ ਹੈ ‘ਸ਼ਕਤੀ, ਕਦਰ, ਸਾਰ’ ਆਦਿ, ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ’ਚ 58 ਵਾਰ ਦਰਜ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਿ
ਨੀਕੀ ਕੀਰੀ ਮਹਿ ‘ਕਲ’ ਰਾਖੈ ॥ (ਮ: ੫/੨੮੫)
ਚਰਣ ਨ ਛਾਡਉ; ਸਰੀਰ ‘ਕਲ’ ਜਾਈ ॥ (ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ/੩੪੫), ਆਦਿ।)
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਮੀਹੁ (ਮੀਂਹ) ਪਇਆ, ਪਰਮੇਸਰਿ (ਨੇ) ਪਾਇਆ ॥ ਜੀਅ (ਜੀ..) ਜੰਤ ਸਭਿ, ਸੁਖੀ ਵਸਾਇਆ ॥ ਗਇਆ ਕਲੇਸੁ (ਕਲੇਸ਼), ਭਇਆ ਸੁਖੁ ਸਾਚਾ, ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲੀ (ਸੰਮ੍ਹਾਲੀਂ) ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਿਸ ਕੇ ਸੇ, ਤਿਨ ਹੀ ਪ੍ਰਤਿਪਾਰੇ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਭਏ ਰਖਵਾਰੇ ॥ ਸੁਣੀ ਬੇਨੰਤੀ ਠਾਕੁਰਿ+ਮੇਰੈ (ਨੇ) ; ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਘਾਲੀ (ਘਾਲ਼ੀ) ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਰਬ ਜੀਆ ਕਉ (ਜੀਆਂ ਕੌ) ਦੇਵਣਹਾਰਾ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ; ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਰਾ ॥ ਜਲ ਥਲ ਮਹੀਅਲ, ਸਭਿ ਤ੍ਰਿਪਤਾਣੇ ; ਸਾਧੂ ਚਰਨ ਪਖਾਲੀ (ਪਖਾਲੀਂ, ਧੌਂਦਾ ਹਾਂ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਮਨ ਕੀ ਇਛ (ਇੱਛ) ਪੁਜਾਵਣਹਾਰਾ ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਜਾਈ (ਜਾਈਂ) ਬਲਿਹਾਰਾ ॥ ਨਾਨਕ ! ਦਾਨੁ ਕੀਆ ਦੁਖ ਭੰਜਨਿ (ਨੇ) ; ਰਤੇ (ਰੱਤੇ) ਰੰਗਿ ਰਸਾਲੀ ਜੀਉ ॥੪॥੩੨॥੩੯॥
(ਨੋਟ: ਉਕਤ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਬੰਦ ਦੀ ਤੁੱਕ ‘‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਭਏ ਰਖਵਾਰੇ ॥’’ ’ਚ ‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ’ ਇੱਕ ਵਚਨ ਪੁਲਿੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੰਤ ਔਂਕੜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਨ, ਪਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਬਦ ‘ਭਏ ਰਖਵਾਰੇ ॥’ ਬਹੁ ਵਚਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਵੀ ਅੰਤ ਮੁਕਤੇ ਹੋ ਗਏ ਭਾਵ ‘ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ’ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਵਜੋਂ ਬਹੁ ਵਚਨ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।)
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਮਨੁ ਤਨੁ ਤੇਰਾ, ਧਨੁ ਭੀ ਤੇਰਾ ॥ ਤੂੰ ਠਾਕੁਰੁ, ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਭੁ ਮੇਰਾ ॥ ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਸਭੁ, ਰਾਸਿ ਤੁਮਾਰੀ (ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ) ; ਤੇਰਾ ਜੋਰੁ ਗੋਪਾਲਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੂੰ ਹੈ (ਹੈਂ) ਸੁਖਦਾਈ ॥ ਨਿਵਿ+ਨਿਵਿ (ਕੇ) ਲਾਗਾ (ਲਾਗਾਂ) , ਤੇਰੀ ਪਾਈ (ਪਾਂਈ) ॥ ਕਾਰ ਕਮਾਵਾ (ਕਮਾਵਾਂ), ਜੇ ਤੁਧੁ ਭਾਵਾ (ਭਾਵਾਂ); ਜਾ ਤੂੰ ਦੇਹਿ (ਦੇਹਿਂ) , ਦਇਆਲਾ ਜੀਉ ! ॥੨॥ ਪ੍ਰਭ ! ਤੁਮ ਤੇ ਲਹਣਾ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਗਹਣਾ ॥ ਜੋ ਤੂੰ ਦੇਹਿ (ਦੇਹਿਂ), ਸੋਈ ਸੁਖੁ ਸਹਣਾ ॥ ਜਿਥੈ ਰਖਹਿ (ਜਿੱਥੈ ਰੱਖਹਿਂ), ਬੈਕੁੰਠੁ ਤਿਥਾਈ (ਤਿਥਾਈਂ) ; ਤੂੰ ਸਭਨਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਸਿਮਰਿ+ਸਿਮਰਿ (ਕੇ), ਨਾਨਕ ! ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਆਠ ਪਹਰ, ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾਇਆ ॥ ਸਗਲ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਨ ਹੋਏ, ਕਦੇ ਨ ਹੋਇ ਦੁਖਾਲਾ ਜੀਉ ॥੪॥੩੩॥੪੦॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ+ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ), ਮੇਘੁ ਪਠਾਇਆ (ਭਾਵ ਬੱਦਲ ਭੇਜਿਆ) ॥ ਜਲਿ+ਥਲਿ+ਮਹੀਅਲਿ (’ਚ), ਦਹ ਦਿਸਿ ਵਰਸਾਇਆ ॥ ਸਾਂਤਿ ਭਈ, ਬੁਝੀ ਸਭ ਤ੍ਰਿਸਨਾ (ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ) ; ਅਨਦੁ (ਅਨੰਦ) ਭਇਆ, ਸਭ ਠਾਈ (ਠਾਂਈ) ਜੀਉ ॥੧॥ ਸੁਖਦਾਤਾ ਦੁਖ ਭੰਜਨਹਾਰਾ ॥ ਆਪੇ ਬਖਸਿ (ਬਖ਼ਸ਼) ਕਰੇ, ਜੀਅ ਸਾਰਾ (ਭਾਵ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ਼)॥ ਅਪਨੇ ਕੀਤੇ ਨੋ ਆਪਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੇ ; ਪਇ ਪੈਰੀ (ਪੈਰੀਂ), ਤਿਸਹਿ ਮਨਾਈ (ਤਿਸੈ ਮਨਾਈਂ) ਜੀਉ ॥੨॥ ਜਾ ਕੀ ਸਰਣਿ ਪਇਆ (ਸ਼ਰਣਿ ਪਇਆਂ), ਗਤਿ ਪਾਈਐ ॥ ਸਾਸਿ+ਸਾਸਿ (ਨਾਲ਼), ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ, ਹੋਰੁ ਨ ਦੂਜਾ ਠਾਕੁਰੁ ; ਸਭ, ਤਿਸੈ ਕੀਆ ਜਾਈ (ਕੀਆਂ ਜਾਈਂ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੇਰਾ ਮਾਣੁ, ਤਾਣੁ ਪ੍ਰਭ ! ਤੇਰਾ ॥ ਤੂੰ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ, ਗੁਣੀ (ਗੁਣੀਂ) ਗਹੇਰਾ ॥ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ; ਆਠ ਪਹਰ, ਤੁਧੁ ਧਿਆਈ (ਧਿਆਈਂ) ਜੀਉ ॥੪॥੩੪॥੪੧॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਸਭੇ ਸੁਖ (ਸੁੱਖ) ਭਏ, ਪ੍ਰਭ ਤੁਠੇ (ਭਾਵ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਤੁੱਠਣ ਨਾਲ਼)॥ ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਕੇ ਚਰਣ; ਮਨਿ ਵੁਠੇ (ਭਾਵ ਜਦ ਮਨ ’ਚ ਵਸੇ)॥ ਸਹਜ ਸਮਾਧਿ ਲਗੀ ਲਿਵ ਅੰਤਰਿ ; ਸੋ (ਭਾਵ ਅਜਿਹਾ) ਰਸੁ, ਸੋਈ ਜਾਣੈ ਜੀਉ ॥੧॥ ਅਗਮ (ਅਗੰਮ) ਅਗੋਚਰੁ, ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰਾ ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ, ਵਰਤੈ ਨੇਰਾ ॥ ਸਦਾ ਅਲਿਪਤੁ (ਅਲਿੱਪਤ), ਜੀਆ (ਜੀਆਂ) ਕਾ ਦਾਤਾ ; ਕੋ ਵਿਰਲਾ, ਆਪੁ (ਭਾਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ) ਪਛਾਣੈ ਜੀਉ ॥੨॥ ਪ੍ਰਭ ਮਿਲਣੈ ਕੀ, ਏਹ ਨੀਸਾਣੀ (ਨੀਸ਼ਾਣੀ)॥ ਮਨਿ (’ਚ) ਇਕੋ ਸਚਾ; ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੀ ॥ ਸਹਜਿ+ਸੰਤੋਖਿ (ਨਾਲ਼), ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੇ ; ਅਨਦੁ (ਅਨੰਦ), ਖਸਮ ਕੈ ਭਾਣੈ (’ਚ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਹਥੀ ਦਿਤੀ (ਹੱਥੀ ਦਿੱਤੀ ਭਾਵ ਉਂਗਲੀ ਪਕੜਾਈ), ਪ੍ਰਭਿ+ਦੇਵਣਹਾਰੈ (ਨੇ)॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਰੋਗ ਸਭਿ ਨਿਵਾਰੇ ॥ ਨਾਨਕ ! ਦਾਸ ਕੀਏ ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ), ਅਪੁਨੇ ; ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਿ, ਰੰਗ ਮਾਣੇ ਜੀਉ ॥ ੪॥੩੫॥੪੨॥
(ਨੋਟ: ਉਕਤ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਤੁਕ ‘‘ਨਾਨਕ ! ਦਾਸ ਕੀਏ ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ), ਅਪੁਨੇ..॥’’ ’ਚ ਅਗਰ ‘ਪ੍ਰਭਿ ਅਪੁਨੈ’ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਰਥ ਬਣਦੇ ‘ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ’, ਪਰ ਹੁਣ ‘ਅਪੁਨੇ’ ਸ਼ਬਦ ਸਰੂਪ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ‘ਅਪੁਨੇ ਦਾਸ’ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ‘ਅਪੁਨੇ ਪ੍ਰਭਿ’, ਇਸ ਲਈ ‘ਨਾਨਕ’ ਅਤੇ ‘ਦਾਸ’ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਸਰਾਮ ਦੇਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਿਆ।)
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਕੀਨੀ ਦਇਆ, ਗੋਪਾਲ ਗੁਸਾਈ (ਗੁਸਾਈਂ)॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਣ, ਵਸੇ ਮਨ ਮਾਹੀ (ਮਾਹੀਂ)॥ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕੀਆ, ਤਿਨਿ+ਕਰਤੈ (ਨੇ) ; ਦੁਖ ਕਾ ਡੇਰਾ ਢਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੧॥ ਮਨਿ+ਤਨਿ (’ਚ) ਵਸਿਆ, ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਬਿਖੜਾ ਥਾਨੁ, ਨ ਦਿਸੈ ਕੋਈ ॥ ਦੂਤ ਦੁਸਮਣ (ਦੁਸ਼ਮਣ) ਸਭਿ, ਸਜਣ (ਸੱਜਣ) ਹੋਏ ; ਏਕੋ ਸੁਆਮੀ ਆਹਿਆ (ਭਾਵ ਚਾਹਿਆ, ਮੰਗਿਆ) ਜੀਉ ॥੨॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ, ਸੁ ਆਪੇ ਆਪੈ (ਭਾਵ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ)॥ ਬੁਧਿ ਸਿਆਣਪ, ਕਿਛੂ ਨ ਜਾਪੈ ॥ ਆਪਣਿਆ ਸੰਤਾ ਨੋ (ਆਪਣਿਆਂ ਸੰਤਾਂ ਨੋ), ਆਪਿ ਸਹਾਈ ; ਪ੍ਰਭਿ (ਨੇ), ਭਰਮ ਭੁਲਾਵਾ ਲਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੩॥ ਚਰਣ ਕਮਲ, ਜਨ ਕਾ ਆਧਾਰੋ ॥ ਆਠ ਪਹਰ, ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਵਾਪਾਰੋ ॥ ਸਹਜ ਅਨੰਦ, ਗਾਵਹਿ (ਗਾਵਹਿਂ) ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ (ਦੇ); ਪ੍ਰਭ, ਨਾਨਕ ! ਸਰਬ ਸਮਾਹਿਆ ਜੀਉ ॥੪॥੩੬॥੪੩॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਸੋ ਸਚੁ ਮੰਦਰੁ, ਜਿਤੁ (ਭਾਵ ਜਿੱਥੇ ਬੈਠਣ ਨਾਲ਼) ਸਚੁ ਧਿਆਈਐ ॥ ਸੋ ਰਿਦਾ ਸੁਹੇਲਾ, ਜਿਤੁ (ਭਾਵ ਜਿਸ ’ਚੋਂ) ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ॥ ਸਾ ਧਰਤਿ ਸੁਹਾਵੀ, ਜਿਤੁ (ਭਾਵ ਜਿਸ ਉੱਤੇ) ਵਸਹਿ (ਵਸਹਿਂ) ਹਰਿ ਜਨ ; ਸਚੇ ਨਾਮ ਵਿਟਹੁ (ਵਿਟੋਂ), ਕੁਰਬਾਣੋ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਚੁ ਵਡਾਈ, ਕੀਮ ਨ ਪਾਈ ॥ ਕੁਦਰਤਿ, ਕਰਮੁ; ਨ ਕਹਣਾ ਜਾਈ ॥ ਧਿਆਇ-ਧਿਆਇ (ਕੇ), ਜੀਵਹਿ (ਜਾਵਹਿਂ) ਜਨ ਤੇਰੇ ; ਸਚੁ ਸਬਦੁ, ਮਨਿ (’ਚ) ਮਾਣੋ (ਭਾਵ ਸਵੈਮਾਣ, ਆਸਰਾ) ਜੀਉ ॥੨॥ ਸਚੁ ਸਾਲਾਹਣੁ, ਵਡਭਾਗੀ (ਵਡਭਾਗੀਂ, ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ਼) ਪਾਈਐ ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ, ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਈਐ ॥ ਰੰਗਿ ਰਤੇ ਤੇਰੈ (ਭਾਵ ਤੇਰੈ+ਰੰਗਿ ਰੱਤੇ), ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ (ਭਾਵਹਿਂ) ; ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਨੀਸਾਣੋ (ਨੀਸ਼ਾਣੋ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਸਚੇ (ਦਾ) ਅੰਤੁ, ਨ ਜਾਣੈ ਕੋਈ ॥ ਥਾਨਿ+ਥਨੰਤਰਿ, ਸਚਾ ਸੋਈ ॥ ਨਾਨਕ ! ਸਚੁ ਧਿਆਈਐ ਸਦ ਹੀ ; ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਜਾਣੋ ਜੀਉ ॥੪॥੩੭॥੪੪॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਰੈਣਿ ਸੁਹਾਵੜੀ, ਦਿਨਸੁ ਸੁਹੇਲਾ ॥ ਜਪਿ (ਕੇ) ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ, ਸੰਤ ਸੰਗਿ ਮੇਲਾ (ਮੇਲ਼ਾ)॥ ਘੜੀ ਮੂਰਤ ਸਿਮਰਤ (ਸਿਮਰਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ) ਪਲ ਵੰਞਹਿ (ਵੰਞਹਿਂ ਭਾਵ ਲੰਘਦੇ); ਜੀਵਣੁ ਸਫਲੁ, ਤਿਥਾਈ (ਤਿਥਾਈਂ) ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ, ਦੋਖ ਸਭਿ ਲਾਥੇ ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ, ਹਰਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਥੇ ॥ ਭੈ (ਭਾਵ ਰੱਬੀ ਡਰ-ਅਦਬ ਰਾਹੀਂ, ਹਰ), ਭਉ ਭਰਮੁ ਖੋਇਆ ਗੁਰਿ+ਪੂਰੈ (ਨੇ) ; ਦੇਖਾ ਸਭਨੀ ਜਾਈ (ਦੇਖਾਂ ਸਭਨੀਂ ਜਾਈਂ) ਜੀਉ ॥੨॥ ਪ੍ਰਭੁ ਸਮਰਥੁ, ਵਡ ਊਚ ਅਪਾਰਾ ॥ ਨਉ ਨਿਧਿ ਨਾਮੁ, ਭਰੇ ਭੰਡਾਰਾ ॥ ਆਦਿ+ਅੰਤਿ+ਮਧਿ, ਪ੍ਰਭੁ ਸੋਈ ; ਦੂਜਾ, ਲਵੈ ਨ ਲਾਈ (ਲਾਈਂ) ਜੀਉ ॥੩॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ, ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲਾ ! ॥ ਜਾਚਿਕੁ ਜਾਚੈ, ਸਾਧ ਰਵਾਲਾ ॥ ਦੇਹਿ (ਦੇਹ) ਦਾਨੁ, ਨਾਨਕੁ ਜਨੁ ਮਾਗੈ (ਮਾਂਗੈ); ਸਦਾ ਸਦਾ, ਹਰਿ ਧਿਆਈ (ਧਿਆਈਂ) ਜੀਉ ॥੪॥੩੮॥੪੫॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਐਥੈ ਤੂੰ ਹੈ (ਹੈਂ), ਆਗੈ (ਭੀ) ਆਪੇ ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ੍ਰ ਸਭਿ, ਤੇਰੇ ਥਾਪੇ ॥ ਤੁਧੁ ਬਿਨੁ, ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ, ਕਰਤੇ ! ਮੈ ਧਰ-ਓਟ, ਤੁਮਾਰੀ (ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ) ਜੀਉ ॥੧॥ ਰਸਨਾ ਜਪਿ+ਜਪਿ (ਕੇ) ਜੀਵੈ, ਸੁਆਮੀ ! ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ! ਪ੍ਰਭ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ! ॥ ਜਿਨਿ (ਜਿਨ੍ਹ, ਭਾਵ ਜਿਨ੍ਹ-ਜਿਨ੍ਹ, ਅਗਾਂਹ ਬਹੁ ਵਚਨ ਹੈ) ਸੇਵਿਆ, ਤਿਨ (ਤਿਨ੍ਹ ਭਾਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ) ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ; ਸੋ ਜਨਮੁ, ਨ ਜੂਐ (’ਚ) ਹਾਰੀ ਜੀਉ ॥੨॥ ਨਾਮੁ ਅਵਖਧੁ, ਜਿਨਿ (ਜਿਨ੍ਹ)+ਜਨਿ+ਤੇਰੈ (ਨੇ) ਪਾਇਆ ॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕਾ ਰੋਗੁ ਗਵਾਇਆ ॥ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ, ਗਾਵਹੁ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ; ਸਫਲ, ਏਹਾ ਹੈ ਕਾਰੀ ਜੀਉ ॥੩॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ) ਧਾਰਿ (ਕੇ), ਅਪਨਾ ਦਾਸੁ ਸਵਾਰਿਆ ॥ ਘਟ ਘਟ ਅੰਤਰਿ, ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਨਮਸਕਾਰਿਆ ॥ ਇਕਸੁ ਵਿਣੁ, ਹੋਰੁ ਦੂਜਾ ਨਾਹੀ (ਨਾਹੀਂ) ; ਬਾਬਾ (ਭਾਵ ਹੇ ਭਾਈ) ! ਨਾਨਕ ! ਇਹ ਮਤਿ ਸਾਰੀ (ਸਰਬੋਤਮ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ) ਜੀਉ ॥੪॥੩੯॥੪੬॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਮਨੁ ਤਨੁ ਰਤਾ (ਰੱਤਾ), ਰਾਮ ਪਿਆਰੇ ॥ ਸਰਬਸੁ (ਸਰਬੱਸ) ਦੀਜੈ, ਅਪਨਾ ਵਾਰੇ ॥ ਆਠ ਪਹਰ ਗੋਵਿੰਦ ਗੁਣ ਗਾਈਐ, ਬਿਸਰੁ ਨ ਕੋਈ ਸਾਸਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸੋਈ, ਸਾਜਨ (ਸਾੱਜਨ) ਮੀਤੁ ਪਿਆਰਾ ॥ ਰਾਮ ਨਾਮੁ, ਸਾਧਸੰਗਿ ਬੀਚਾਰਾ ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਿ, ਤਰੀਜੈ ਸਾਗਰੁ ; ਕਟੀਐ (ਕੱਟੀਐ) ਜਮ ਕੀ ਫਾਸਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਚਾਰਿ ਪਦਾਰਥ, ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥ ਪਾਰਜਾਤੁ, ਜਪਿ ਅਲਖ (ਅਲੱਖ) ਅਭੇਵਾ ॥ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਕਿਲਬਿਖ, ਗੁਰਿ (ਨੇ) ਕਾਟੇ ; ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਪੂਰਨ ਭਾਗ ਭਏ, ਜਿਸੁ ਪ੍ਰਾਣੀ (ਦੇ) ॥ ਸਾਧ ਸੰਗਿ ਮਿਲੇ ਸਾਰੰਗਪਾਣੀ ॥ ਨਾਨਕ ! ਨਾਮੁ ਵਸਿਆ ਜਿਸੁ ਅੰਤਰਿ ; ਪਰਵਾਣੁ ਗਿਰਸਤ (ਗਿਰ੍ਸਤ) ਉਦਾਸਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੦॥੪੭॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਸਿਮਰਤ (ਸਿਮਰਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ) ਨਾਮੁ, ਰਿਦੈ (’ਚ) ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭਗਤਂੀ (ਭਗਤਾਂ ਨੇ, ਹਿਰਦੇ ਨਾਮ) ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ ॥ ਸੰਤ ਸੰਗਿ ਮਿਲਿ (ਕੇ), ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਪਿਆ ; ਬਿਨਸੇ ਆਲਸ ਰੋਗਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਜਾ ਕੈ+ਗਿ੍ਰਹਿ (’ਚ), ਨਵ ਨਿਧਿ ਹਰਿ, ਭਾਈ ! ॥ ਤਿਸੁ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸੁ ਪੁਰਬ ਕਮਾਈ ॥ ਗਿਆਨ ਧਿਆਨ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ; ਪ੍ਰਭੁ, ਸਭਨਾ ਗਲਾ (ਸਭਨਾਂ ਗੱਲਾਂ) ਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਖਿਨ ਮਹਿ, ਥਾਪਿ (ਕੇ) ਉਥਾਪਨਹਾਰਾ (ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ) ॥ ਆਪਿ ਇਕੰਤੀ (ਥੋੜ੍ਹਾ ‘ਇਕਾਂਤੀ’ ਵਾਙ), ਆਪਿ ਪਸਾਰਾ ॥ ਲੇਪੁ ਨਹੀ (ਨਹੀਂ) ਜਗਜੀਵਨ ਦਾਤੇ ; ਦਰਸਨ ਡਿਠੇ ਲਹਨਿ (ਦਰਸ਼ਨ ਡਿੱਠੇ ਲਹਨ੍) ਵਿਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਅੰਚਲਿ ਲਾਇ (ਕੇ), ਸਭ ਸਿਸਟਿ (ਸਿਸ਼ਟਿ) ਤਰਾਈ ॥ ਆਪਣਾ ਨਾਉ (ਨਾਉਂ), ਆਪਿ ਜਪਾਈ ॥ ਗੁਰ ਬੋਹਿਥੁ, ਪਾਇਆ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ; ਨਾਨਕ ! ਧੁਰਿ ਸੰਜੋਗਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੧॥੪੮॥
ਮਾਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਸੋਈ ਕਰਣਾ, ਜਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ॥ ਜਿਥੈ ਰਖੈ (ਜਿੱਥੈ ਰੱਖੈ), ਸਾ ਭਲੀ ਜਾਏ (ਭਾਵ ਜਗ੍ਹਾ)॥ ਸੋਈ ਸਿਆਣਾ, ਸੋ ਪਤਿਵੰਤਾ ; ਹੁਕਮੁ ਲਗੈ (ਲੱਗੈ) ਜਿਸੁ ਮੀਠਾ ਜੀਉ ॥੧॥ ਸਭ ਪਰੋਈ, ਇਕਤੁ ਧਾਗੈ (’ਚ)॥ ਜਿਸੁ ਲਾਇ ਲਏ, ਸੋ ਚਰਣੀ ਲਾਗੈ ॥ ਊਂਧ ਕਵਲੁ ਜਿਸੁ (ਦਾ) ਹੋਇ ਪ੍ਰਗਾਸਾ ; ਤਿਨਿ (ਤਿਨ੍ਹ) ਸਰਬ ਨਿਰੰਜਨੁ ਡੀਠਾ ਜੀਉ ॥੨॥ ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੂੰ ਹੈ ਜਾਣਹਿ (ਹੈਂ ਜਾਣਹਿਂ) ॥ ਅਪਣਾ ਆਪੁ, ਤੂੰ ਆਪਿ ਪਛਾਣਹਿ (ਪਛਾਣਹਿਂ) ॥ ਹਉ (ਹੌਂ ) ਬਲਿਹਾਰੀ ਸੰਤਨ ਤੇਰੇ ; ਜਿਨਿ (ਜਿਨ੍ਹ-ਜਿਨ੍ਹ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੰਤਨ ਤੇਰੇ ਬਹੁ ਵਚਨ ਹੈ), ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੋਭੁ ਪੀਠਾ ਜੀਉ ॥੩॥ ਤੂੰ ਨਿਰਵੈਰੁ, ਸੰਤ ਤੇਰੇ ਨਿਰਮਲ ॥ ਜਿਨ (ਜਿਨ੍ਹ) ਦੇਖੇ, ਸਭ ਉਤਰਹਿ (ਉਤਰਹਿਂ) ਕਲਮਲ ॥ ਨਾਨਕ ! ਨਾਮੁ ਧਿਆਇ+ਧਿਆਇ (ਕੇ) ਜੀਵੈ ; ਬਿਨਸਿਆ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਧੀਠਾ ਜੀਉ ॥੪॥੪੨॥੪੯॥
ਮਾਂਝ, ਮਹਲਾ ੫ ॥
ਝੂਠਾ ਮੰਗਣੁ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਗੈ (ਮਾਂਗੈ)॥ ਤਿਸ ਕਉ ਮਰਤੇ, ਘੜੀ ਨ ਲਾਗੈ ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ, ਜੋ ਸਦ ਹੀ ਸੇਵੈ ; ਸੋ, ਗੁਰ ਮਿਲਿ, ਨਿਹਚਲੁ ਕਹਣਾ ॥੧॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ, ਜਿਸ ਕੈ+ਮਨਿ (’ਚ) ਲਾਗੀ ॥ ਗੁਣ ਗਾਵੈ, ਅਨਦਿਨੁ ਨਿਤਿ ਜਾਗੀ ॥ ਬਾਹ (ਬਾਂਹ) ਪਕੜਿ (ਕੇ), ਤਿਸੁ (ਨੂੰ) ਸੁਆਮੀ ਮੇਲੈ ; ਜਿਸ ਕੈ+ਮਸਤਕਿ (’ਤੇ) ਲਹਣਾ ॥੨॥ ਚਰਨ ਕਮਲ, ਭਗਤਾਂ ਮਨਿ ਵੁਠੇ ॥ ਵਿਣੁ ਪਰਮੇਸਰ, ਸਗਲੇ ਮੁਠੇ (ਮੁੱਠੇ, ਭਾਵ ਠੱਗੇ ਗਏ)॥ ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਕੀ ਧੂੜਿ ਨਿਤ ਬਾਂਛਹਿ (ਬਾਂਛਹਿਂ) ; ਨਾਮੁ ਸਚੇ ਕਾ ਗਹਣਾ ॥੩॥ ਊਠਤ ਬੈਠਤ (ਉਠਦਿਆਂ ਬੈਠਦਿਆਂ, ਕਿਰਦੰਤ, ਹਰਿ ਹਰਿ ਗਾਈਐ ॥ ਜਿਸੁ ਸਿਮਰਤ (ਸਿਮਰਦਿਆਂ), ਵਰੁ ਨਿਹਚਲੁ ਪਾਈਐ ॥ ਨਾਨਕ ਕਉ, ਪ੍ਰਭ ਹੋਇ ਦਇਆਲਾ ; ਤੇਰਾ ਕੀਤਾ ਸਹਣਾ ॥੪॥੪੩॥੫੦॥
