ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਮੋੜਿਆ

ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਮੋੜਿਆ

ਪਟਿਆਲਾ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 13 ਅਕਤੂਬਰ: ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ‘ਤੇ ‘ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਤਸ਼ੱਦਦ’ ਅਤੇ ‘ਵਧਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ’ ਵਿਰੁਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਿਕਾ ਅਤੇ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਤ ਦਲੀਪ ਕੌਰ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਅੱਜ ਅਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਅਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਦਾਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ‘ਚ ਅੱਜ ਇਕ ਹੋਰ ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੇਂਦਰ ਨੂੰ ਲਿਖੀ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ‘ਚ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਗੌਤਮ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਦੀ ਧਰਤ ‘ਤੇ ਫ਼ਿਰਕਾਪ੍ਰਸਤੀ ਕਾਰਨ 1984 ‘ਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਦਮਨ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਹਨ।”
ਸਾਲ 2004 ‘ਚ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟਿਵਾਣਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, ”ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਖੜੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨਾ ਸਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਵਿਰੋਧ ‘ਚ ਪਦਮਸ੍ਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।” ‘ਵਧਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ’ ਵਿਰੁਧ ਅਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਿਆਂ  ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਰਹਿਮਤ ਤਾਰੀਕੇਰੀ ਨੇ ਅੱਜ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਐਮ.ਐਮ. ਕਲਬੁਰਗੀ ਅਤੇ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿਰੁਧ ਲੜਾਈ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਨਰਿੰਦਰ ਦਾਭੋਲਕਰ ਅਤੇ ਗੋਵਿੰਦ ਪਾਨਸਰੇ ਦੇ ਕਤਲ ਵਿਰੁਧ ਉਹ ਅਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉੱਘੇ ਮਰਾਠੀ ਲੇਖਕ ਪ੍ਰਧਾਨਿਆ ਪਵਾਰ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਅਤੇ 1.13 ਲੱਖ ਦੀ ਇਨਾਮੀ ਰਕਮ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਦਰੀ ਕਤਲ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਦਾਭੋਲਕਰ, ਪਨਸਾਰੇ ਅਤੇ ਕਲਬੁਰਗੀ ਵਰਗੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ‘ਚ ਅਪਣੇ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੋਬਤੀ ਅਤੇ ਅਰੁਣ ਜੋਸ਼ੀ ਦੇ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੈਨਤਾਰਾ ਸਹਿਗਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ ਸਮੇਤ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 25 ਲੇਖਕ ਅਪਣੇ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ‘ਚ ਅਪਣੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਲਈ 23 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹੰਗਾਮੀ ਬੈਠਕ ਸੱਦੀ ਹੈ।
ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਚੁੱਪ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਜਾਗੇ, ਤਿੰਨ ਜਣਿਆਂ ਨੇ ਮੋੜੇ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜੇ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 11 ਅਕਤੂਬਰ: ਭਾਰਤ ‘ਚ ਵਧ ਰਹੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਫ਼ਿਰਕੂ ਮਾਹੌਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਲੰਮੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜਨ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲੇਖਕਾਂ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ, ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਔਲਖ, ਆਤਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਅਪਣੇ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀ ਲੇਖਕ ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸ. ਭੁੱਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ”ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਗਿਣੀ-ਮਿੱਥੀ ਯੋਜਨਾ ਸਾਜ਼ਸ਼ ਤਹਿਤ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਮਾਜਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਧੀਨ ਸਾਹਿਤ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।” ਬਠਿੰਡਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 78 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਭੁੱਲਰ ਨੂੰ 2005 ‘ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਕੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਅਗਨੀ-ਕਲਸ਼’ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਟਕਕਾਰ ਔਲਖ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ‘ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਲੇਖਕਾਂ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆ ਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਜਬਰੀ ਭਗਵਾਂਕਰਨ ਤੋਂ’ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਥੀਏਟਰ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਆਤਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਅੰਦਰ ਫ਼ਿਰਕੂ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਪਣਾ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੇਘ ਰਾਜ ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਵਿਰੁਧ ਅਪਣਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਮੋੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਲੇਖਕ ਗਣੇਸ਼ ਦੇਵੀ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ।
ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ‘ਚ ਅਪਣੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੰਨੜ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਡਾ. ਅਰਵਿੰਦ ਮਲਗੱਤੀ ਨੇ ਅੱਜ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਆਮ ਕੌਂਸਲ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਰੱਕੀਸ਼ੀਲ ਵਿਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਐਮ.ਐਮ. ਕਲਬੁਰਗੀ ਦੇ ਕਤਲ ‘ਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੁੱਪ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ‘ਚ ਉਸ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਧਰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ‘ਚ ਲਿਖੀਆਂ ‘ਮੂਲ ਧਰਮਨਿਰਪੇਖ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ’ ਪ੍ਰਤੀ ਅਹਿਦ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ।
ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਪ੍ਰਸਾਦ ਤਿਵਾੜੀ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ‘ਚ ਕਿਹਾ, ”ਅਸੀਂ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਕਾਦਮੀ ਸਾਰੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤ, ਰੰਗ, ਨਸਲ ਜਾਂ ਕੌਮੀਅਤ ਦੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਕਿਸੇ ਲੇਖਕ ਜਾਂ ਕਲਾਕਾਰ ‘ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਕਤਲ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।”
ਨੈਨਤਾਰਾ ਸਹਿਗਲ, ਸਾਰਾ ਜੋਸੇਫ਼, ਉਦੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਜਪਾਈ ਵਰਗੇ ਕਈ ਲੇਖਕਾਂ ਵਲੋਂ ਅਪਣਾ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਅਕਾਦਮੀ ਨੇ ਇਹ ਟਿਪਣੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਵੀ ਸਚਿਦਾਨੰਦਨ ਅਤੇ ਕੇਕੀ ਦਾਰੂਵਾਲਾ ਨੇ ਲੇਖਕ ਐਮ.²ਐਮ. ਕਲਬੁਰਗੀ ਦੇ ਕਤਲ ‘ਤੇ ਅਕਾਦਮੀ ਦੀ ਚੁੱਪ ਅਤੇ ਵਧਦੀ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿਰੁਧ ਅਪਣਾ ਰੋਸ ਦਰਜ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ 2014 ‘ਚ ਅਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਕਵੀ ਅਤੇ ਆਲੋਚਕ ਆਦਿਲ ਜੁੱਸਾਵਾਲਾ ਨੇ ਅਕਾਦਮੀ ਨੂੰ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ‘ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ’ ਅਤੇ ‘ਹਿੰਸਕ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਧੜਿਆਂ’ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਹਿਤ ਅਕਾਦਮੀ ਦੇ ਚੇਅਰਪਰਸਨ ਨੂੰ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖੀ।  (ਪੀਟੀਆਈ)

‘ਰਵਿਦਾਸ’ ਜੀ ਦਾ ਅਸਲ ‘ਪਾਰਸ’

ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ‘ਬੁਢਲਾਡਾ’-94176-42327

ਸਾਡੇ ਰਹਿਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦ ਦਾ ਸਮਰੱਥਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਅਨੇਕਾਂ ਮਨੋ ਕਲਪਤਿ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ (ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ) ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਿਆਂ ਇਹਨਾਂ (ਕਹਾਣੀਆਂ) ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਇਵੇਂ ਹੀ ਗੁਰੂ (ਭਗਤ) ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਕਈ ਕਰਾਮਾਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਕਈ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ‘ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਦਮੜ੍ਹੀ ਭੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਨਦੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵੀ (ਔਰਤ) ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਰਵਿਦਾਸ ਕੋਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਮੜ੍ਹੀ ਭੇਟ ਕਰਵਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸੇਵਕ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ‘ਭੇਟ’ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁਰੂ-ਪੀਰ, ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਅੱਗੇ ਹੀ ਸੇਵਕ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਦੇ ਜੰਝੂ ਕੱਢਵਾ ਕੇ, ਚਾਰ ਜੁਗਾ ਦੀ ਮਨਘੜਤ ਹੋਂਦ (ਵੰਡ) ’ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਹਿਬਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੀ ਵੰਡ ਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਵੱਲੋਂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ‘ਪਾਰਸ’ ਭੇਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਖੇ ‘ਭਗਵਾਨ, ਸਾਧੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਲਈ ਆਇਆ, ਬਈ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ।’ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ/ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਮਝ ਪੈ ਗਈ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅਜਮਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤਾਂ ਉਹਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੀ ਗੱਲ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਇਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਵੀ ਸਨ; ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਇਹ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਜ਼ਾਤ-ਪਾਤ ਕਰਕੇ ਦੁਰਕਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਆਰਥਿਕ ਪੱਖੋ ਕੰਗਾਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਅਨੇਕਾਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਐਸਾ ‘ਪਾਰਸ’ ਹੁੰਦਾ ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾ ਮੰਗਿਆ ਕੋਈ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਨੂੰ ਦੇਣ ਆਉਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਖਿਆਲ ਮੁਤਾਬਕ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਗਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਲੋ-ਮਾਲ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਦਲਿਤਾਂ ਦੇ ਘਰੇ ਵਾਧੂ ਸੋਨਾ ਪਇਆ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਕੱਟੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਭਾਵ ਉਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਨਾ ਹੁੰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਣਖ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਜਿਉਂਦੇ। ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ

ਐਸਾ ‘ਪਾਰਸ’ ਕੋਈ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਗਾਲਤਾ ਕਾਰਨ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਰੂਪ ’ਚ ਦਾਸ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: ‘ਸੋਨਾ ਦਲਿਤਾਂ ਘਰ ਹੁੰਦਾ ਵਾਧੂ, ਕਿਸੇ ਗੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋਣਾ। ਸਾਰਿਆਂ ਕਰਨੀ ਸੀ ਐਸ਼, ਹੁੰਦਾ ਚੰਗਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਹੰਡਾੳੇਣਾ। ‘ਮੇਜਰ’ ਅਣਖ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਉਂਦੇ, ਕਿਸੇ ਮਾੜਾ ਨਈਂ ਸੀ ਅਖਵਾਉਣਾ।’

ਇਸ ਕਹਾਵਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ- ‘ਜਿਹਦੇ ਘਰ ਦਾਣੇ, ਉਹਦੇ ਕਮਲੇ ਵੀ ਸਿਆਣੇ।’

ਫਿਰ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਉਪਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂ ਨਾ ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ‘ਪਾਰਸ’ ਕੋਈ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਦੇਣ ਕੀਹਨੇ ਆਉਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਰਤੋ ਕਿਸ ਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੰਦਰ ਇਹ ‘ਪਾਰਸ 21 ਵਾਰ, ਪਾਰਸਿ 6 ਵਾਰ, ਪਾਰਸੁ 25 ਵਾਰ, ਭਾਵ ਕੁਲ 52 ਵਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪਾਰਸ, ਪਰਸਿ, ਪਾਰਸੁ ਆਦਿ ਦੇ ਇਕੋ ਹੀ ਅਰਥ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ‘ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਸ ਨਾਲ ਲੱਗਿਆ ਲੋਹਾ ਵੀ ਸੋਨਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਜੀਵ ਤੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਰੂਪੀ ਪਾਰਸ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ ਉਸੇ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾ।’ ਇਹ (ਪਾਰਸ) ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ/ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਹਿਬ ਜੀ ਅੰਦਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਪੰਨਾ-346, 973 ਅਤੇ 1167 ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ (ਭਾਵ ਕੁਲ 4 ਵਾਰ) ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਅਸਲ ‘ਪਾਰਸ’ ਬਾਰੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਅਸਲ ਪਾਰਸ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਲਸਾ (ਪਾਰਸਾਂ) ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦੁਬਿਧਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ: ‘‘ਪਰਚੈ ਰਾਮੁ, ਰਵੈ ਜਉ ਕੋਈ ॥ ਪਾਰਸੁ ਪਰਸੈ, ਦੁਬਿਧਾ ਨ ਹੋਈ ॥’’ (ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ/੧੧੬੭)

ਸੋ, ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ’ਚ ਅਸਲ ‘ਪਾਰਸ’ ਰੱਬੀ ਨਾਮ ਹੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਦੁਨਿਆਵੀ ਵਸਤੂ। ਜਿਸ ਮਨਘੜਤ ਕਹਾਣੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਬਾਰੇ ‘ਪਾਰਸ’ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਿਆਂ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਭਰਮ ਪਾਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਭਰਮ ਦਾ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿੱਚ ਖੰਡਨ (‘‘ਦੁਬਿਧਾ ਨ ਹੋਈ ॥’’) ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਲੋਂ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ: ਮਸਲਾ ਸੁਲਝਿਆ ਕਿ ਹੋਰ ਉਲਝਿਆ ?

ਬਲਜੀਤ ਬੱਲੀ (ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) +91-99151-77722

ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੰਤ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾਮਾ , ਇਸ ਸਦੀ ਦੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਸੰਸਥਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਘਟਨਾ ਹੈ ।ਇਸ ਦੇ ਚੰਗੇ -ਮਾੜੇ ਪੱਖ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਹੋਏ ਐੱਕਸ਼ਨ-ਰੀਐੱਕਸ਼ਨ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਤੇ ਦਰਜ ਹੋਣੇ ਹਨ ।

ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਘਟਨਾਕਰਮ ਦੇ ਉਘੜਵੇਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਲਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਅਜਿਹੇ ਕੁਝ ਉੱਘੜਵੇਂ ਪਹਿਲੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਨੇ :

ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਮਾਫ਼ੀਨਾਮਾ

ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਬੇਹੱਦ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੀ ਕਾਹਲੀ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਾਰੀ ਕਾਰਵਾਈ , ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਸੀਨੀਅਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਕੋਰ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਭਿਣਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ।

ਉਨ੍ਹਾ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਐਸ ਜੀ ਪੀ ਸੀ ਜਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਚਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾ ਵਿਚ ਬਾਬਾ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਧੁੰਮਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠਲਾ ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਜੋ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਲਿਆ ਗਿਆ।ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਸੁਖਦੇਵ ਸਿੰਘ ਭੌਰ ਅਤੇ ਐਕਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਮੈਂਬਰ ਕਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜੋਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਅਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਬਿਲਕੁਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਸਤ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਮੁਕਤ ਕਰਨ ਦਾ ਜੋ ਨਿਰਣਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਫ਼ੇ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ ।

ਇਹ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਇੱਕ ਸਫ਼ੈਦ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਤੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ ।

ਇਹ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਡੇਰੇ ਦੀ ਲੈਟਰ ਪੈਡ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ।ਹਾਂ,ਇਸਤੇ ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਸਤਾਖ਼ਰ ਜ਼ਰੂਰ ਸਨ ।

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਗੁਰਮਤੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਜੋਂ ਜੋ ਪ੍ਰੈੱਸ ਰੀਲੀਜ਼ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ , ਇਹ ਬਾਕਾਇਦਾ ਡੇਰੇ ਦੀ ਲੈਟਰ-ਪੈਡ ਉੱਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ।

ਇਸ ਚਿੱਠੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ , ਸੀ ਡੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਵਿਚ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਕਦੋਂ, ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੂਤ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਇਸ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ।

ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੀ ਜੋ ਕਾਪੀ ਜਥੇਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ , ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਮਿਤੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ।

ਇਸ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੇ ਮੁਆਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਕਸੂਰ ਦੱਸਿਆ।

ਸਿਰਫ਼ ਚਿੱਠੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦਸਤਖਤਾਂ ਤੋ ਪਹਿਲਾਂ ”ਖਿਮਾ ਦਾ ਜਾਚਕ” ਸ਼ਬਦ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ।

ਧਾਰਮਿਕ ਠੇਸ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਅਫਸੋਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ

2007 ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚੀ ਇਸ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਫ਼ਸੋਸ ਤੱਕ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।

ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਸਹਿਬ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਾਉਣ ਦੀ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੋਂ ਬਾਹਰ ਜੋ ਹਿੰਸਾ ਹੋਈ , ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਕੁੜੱਤਣ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ,ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ , ਇਸ ਸਾਰੇ ਕੁਝ ਲਈ ਮੁਆਫ਼ੀ ਤਾਂ ਕੀ ਮੰਗਣੀ ਸੀ, ਅਫ਼ਸੋਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ।

ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਣ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਜਾਨੀ ਅਤੇ ਮਾਲੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ , ਇਸ ਬਾਰੇ ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਸਫੋਸ ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਜਾਂ ਹੀਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਨੇ । ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸਿਰਫ਼ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਕਰਨ ਹੋਇਆ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨ ਲਈਏ ਤਾਂ ਵੀ ਜਿਹੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਇਸ ਗ਼ਲਤ ਫ਼ਹਿਮੀ ਕਰਨ ਹੋਇਆ ਉਸਦੀ ਮੁਆਫ਼ੀ ਤਾਂ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ ।ਨਿਮਰਤਾ ਤਾਂ ਇਸੇ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਝਲਕਨੀ ਸੀ ਜੋ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ।

-ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਵੀ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ

ਇਹ ਵੀ ਸਵਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉੱਠਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਥ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਛੇਕੇ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਅਪਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਈ ਗਈ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਛੇਕੇ ਹੋਏ ਬੰਦੇ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਕੇ ਹੀ ਭੁੱਲ ਬਖ਼ਸ਼ਾਉਣੀ ਪੈਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਗ਼ੈਰ -ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਮੰਨੀਏ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਛੇਕਣ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ ਉਠਿਆ ?

ਗਰਮ-ਖਿਆਲੀ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ

ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ 2007 ਦੌਰਾਨ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਡਰੇਟ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਟਕਰਾਅ ਹੋਇਆ , ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ । ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਹ ਭੇੜ , ਗਰਮ-ਖਿਆਲੀ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਵਿਚਲੇ ਟਕਰਾਅ ਤਕ ਸੀਮਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ।ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਖ ਮਰਿਆਦਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਦਰਾੜ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹੀ ਪਰ ਮਾਡਰੇਟ ਅਕਾਲੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਸਦੇ ਸਿਆਸੀ ਕਰਨ ਵੀ ਸਨ ਪਰ ਖ਼ਾਲਿਸਤਾਨ -ਪੱਖੀ ਅਤੇ ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ (ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੀ) ਹੀ ਲਗਾਤਾਰ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਿੱਧੀ ਲੜਾਈ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾ ਧਿਰਾਂ ਦਾ ਕਈ ਪੱਖੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ । ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਲੋਂ ਸੰਤ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਇਨ੍ਹਾ ਗਰਮ ਖਿਆਲੀ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।

ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਜਾਂ ਇਸਦਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਮੌਕੇ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਲੜਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ , ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵੱਕਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਮੁੱਦੇ ਦਾ ਸਰਬਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਹੱਲ ਅਮਨ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਗਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ।

ਪੰਥਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੇਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦਾ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਉਨ੍ਹਾ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਜਿਹੜੀਆਂ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਲੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਕਿਵੇਂ ਸਰਬਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਹੋ ਜਾਣਾਂ ਸੀ । ਭਾਵ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਤਾਂ ਮਾਡਰੇਟ ਸਿੱਖ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਜਾਂ ਸ਼ਿਰਕਤ ਇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ।

ਇੱਕ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਮੁਖੀ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪੁਚਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਹੇਠ ਬਠਿੰਡੇ ਦੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕੇਸ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ।ਭਾਵ ਸਰਕਾਰੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਅਤੇ ਮਾਡਰੇਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਤੇ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਨੂੰ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੋਸ਼-ਮੁਕਤ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ।

ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੀਅਤ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ- ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖੋਰਾ

ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਜਥੇਦਾਰ , ਸ਼ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਦਲੀਲ ਆਪਣੀ ਜਗਾ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਹੋਇਆ ਹਰ ਹੁਕਮ ਸਿੱਖ-ਜਗਤ ਲਈ ਮਨਾਉਣ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।ਉਨ੍ਹਾ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਇਹ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਹਸਤੀ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉੱਪਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਜਿਸ ਢੰਗ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਲੁਕਵੀਂ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਆਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮੁਆਫ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੀ- ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਨੀਅਤ ( ਇੰਟੈਂਸ਼ਨਜ਼ ) ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿਚ ਆ ਗਈ । ਇਨ੍ਹਾ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਪਿਛੇ ਅਕਾਲੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਮੰਤਵ ਅਤੇ ਵੋਟ-ਰਾਜਨੀਤੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਇਸੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੂੰ , ਸਿਆਸੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬਾਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਲੱਗੇ ।ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ, ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਵਿਰੋਧੀ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਜਤਾਉਣ ਅਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ’ਤੇ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ,ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਦਰਸਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ।

ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮੀਰੀ-ਪੀਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਾਣ-ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਖੁਰੀ ਹੋਈ ਸਰਵਉੱਚ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਖੋਰਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ।ਅਜਿਹੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਜਥੇਦਾਰ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ-ਸ਼ੁਬ੍ਹੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣੇ ਸੁਭਾਵਕ ਹੀ ਸਨ ।

ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਪੱਖੀ : ਚੰਗੇ ਵੀ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾੜੇ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਭਰਪੂਰ ਵੀ

ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਪੱਖੀ ਨੇ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਵੀ ਨੇ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾੜੇ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਭਰਪੂਰ ਵੀ ਨੇ ਕਈ ਚੰਗੇ ਪਹਿਲੂ ਵੀ ਨੇ ।ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਰ ਅਮਨ-ਪਸੰਦ ਨਾਗਰਿਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਬੇ ਵਿਚ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਣਾਅ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ।ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਚੰਗਾ ਪਾਸਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ।ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਲਾਗੂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਗਵਾਂਢੀ ਹਰਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਅਤੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ।

ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ 8 ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਚਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਤਣਾਅ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਦੇ ਉਹ ਪੈਰੋਕਾਰ ਜਾਂ ਹਮਦਰਦ ਵੀ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਅਕੀਦਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣਗੇ ਜਿਹੜੇ ਉਂਝ ਤਾਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਨੇ ਪਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਵਲੋਂ ਸਿੱਖ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾ ਰਿਹਾ।ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮਾਲਵੇ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹਾਂ , ਮਰਨਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਪਰ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਤਾਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪੰਥਕ ਧਿਰਾਂ ,ਮਾਡਰੇਟ ਅਤੇ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਨਿਰਣੇ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਹੋਵੇ।

ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਨੇ ਤਾਂ ਖ਼ੁਦ ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਵਿਚ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਨੇ ।ਸੰਤ ਸਮਾਜ ਵਰਗੀਆਂ ਪੰਥਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤਰੇੜਾਂ ਪਈਆਂ ਦਿੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੱਕ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ।

ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹਮਾਇਤੀ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿਚ ਬਿਆਨ ਦਿਵਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।ਇਸ ਮੰਤਵ ਲਈ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਤੇ ਦਾਬੇ ਦੀ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ -ਕੁਝ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀਆਂ ਵੀ ਪਰਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਅਤੇ ਸੰਕਟ ਮੌਕੇ ਕੁਝ ਹਸਤੀਆਂ ਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਬਾਰਗੇਨਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਲਾਹੇ ਲੈਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ।

ਜੇਕਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰਬ ਪਰਵਾਨਿਤ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਾਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭੜਕਾਹਟ, ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਡੇਰੇ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਹਿੰਸਾ ਦਾ ਹੈ ।

ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਵੋਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ

ਜਿਥੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਨਿਰਣੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵੋਟ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਹੁਣ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੇ ਵੋਟ ਲੈਣ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਰੋਕ ਜਾਂ ਝਿਜਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ (ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 2012 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾ ਵੇਲੇ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ ਨੇ) ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਵੋਟ ਮਿਲ ਵੀ ਸਕਦੇ ਨੇ ਪਰ ਸਿੱਖ ਵੋਟ-ਬੈਂਕ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਾ, ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਖਿਸਕ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

ਡੇਰੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਰੁੱਖ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ , ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਅਜੇ ਬੀ ਜੇ ਪੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਪਾਰਟੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ , ਹਰਿਆਣੇ ਦੀਆਂ 2014 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਬੀ ਜੇ ਪੀ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਹਮਾਇਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਇਹ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਬੀ ਜੇ ਪੀ ਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨਾ ਹੋਇਆ ।

ਐਨ ਆਰ ਆਈ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ

ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਮੁਖੀ ਬਾਰੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦਾ ਪਰਦੇਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਤਿੱਖਾ ਵਿਰੋਧ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਮਾਡਰੇਟ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖ ਵੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਡਿਫੈਂਸਿਵ’ਤੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਨੇ । ਇਸ ਨਾਲ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਪਰਦੇਸੀ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸਾਖ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਪੱਖੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਵੀਂ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਹੱਲ ਲਈ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵਿਚਲਾ ਰਸਤਾ

ਗਰਮਖਿਆਲੀ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਸਰਬੱਤ ਖ਼ਾਲਸਾ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਤਜ਼ਵੀਜ਼ ਨਾਲ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਲਈ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਵੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ।ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੁੱਸੇ ਹੋਏ ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਨੇ।

ਸਿੱਖ ਜਗਤ ਦੇ ਇੱਕ ਤਕੜੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਤੇ ਹੋਏ ਤਿੱਖੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਤੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਗੁਰਮਤੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਵੱਡੇ ਰੋਸ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਕੋਈ ਵਿਚਲਾ ਰਾਹ ਕੱਢਣ ਦੇ ਵੀ ਯਤਨ ਹੋ ਰਹੇ ਨੇ । ਇਸੇ ਲਈ ਇਕ ਰੀਵਿਊ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਵੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਪਰ ਅਜੇ ਬੇਯਕੀਨੀ ਕਾਇਮ ਹੈ।

ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਕਈ ਸੰਭਾਵੀ ਹੱਲ ਸੁਝਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਨੇ । ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਜਿਹੇ ਸਿੱਖ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਉਲਝਣ ਮੌਕੇ ਤਖ਼ਤ ਜਥੇਦਾਰ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ ਨੇ ਜਾਂ ਹਟਾਏ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਨੇ ।ਹੁਣ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ।

ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਜਥੇਦਾਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਬਾਕੀ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠਦੇ ਨੇ ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਹੱਲ ( ਸ਼ਾਇਦ ਅਸਲੀ ਵੀ ) ਡੇਰਾ ਸੱਚਾ ਸੌਦਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਹੈ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਗੁਰਮਤੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵਿਚ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਰਬਉੱਚ ਸੰਸਥਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦਰਜ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲੈਕੇ ਸਦਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸਵਾਗਤਯੋਗ ਸੀ , ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਸੀ ਪਰ ਇਹ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸੀ।

ਜੇਕਰ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਮੁਖੀ ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਕੇ ਆਪਣੀ ਖਿਮਾ ਜਾਚਨਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਵਾਜਬੀਅਤ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤਰਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ ।ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਸੁਖਾਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

ਧਾਰਮਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਸਲੇ ਤੇ ਸਭ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ।ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਠਿੱਬੀ ਲਾਕੇ ਪਿਛੇ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਆਪਣੇ -ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤਿੱਖਾ ਸਿੱਖ-ਪੰਥੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹੇ । ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨੇਤਾਵਾਂ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਦਗ਼ਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੰਤਾਪ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹੰਢਾਇਆ ਹੈ ।

ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਮੁਆਫੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਆਲ

ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ, ਮੋਬ: 98554-80797

24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਵਿਖੇ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਦੀ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਗੁਪਤ ਏਲਚੀ ਰਾਹੀਂ ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਕੇ ਮੁਆਫੀ ਦੇਣ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਸ਼ੈਲੀ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸੁਆਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ ਕੌਮ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਪੈਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਅਕਾਲੀ ਧੜਾ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਨਿਰੋਲ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਵਰਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਿਆਸੀ ਹਾਕਮਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਬਜ਼ ਅਕਾਲੀ ਧੜਾ ਵੀ ਖ਼ੁਦਮੁਖਤਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਜਰੂਰਤਾਂ/ ਮਜ਼ਬੂਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ / ਭਾਜਪਾ ਅੱਗੇ ਗੋਡੇ ਟੇਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰੇ ਨਾਲ ਚਿਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਦੇਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਬਾਲੇ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਬੰਦ ਬੰਦ ਕਟਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਖੋਪਰੀਆਂ ਲਹਾਉਣ ਅਤੇ ਚਰਖੜੀਆਂ ’ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੌਮ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਜਥੇਦਾਰ ਜੇ ਆਪਣੀ ਜਥੇਦਾਰੀ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਨਾਮ ਵਰਤ ਕੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਕੇਵਲ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਦਾ ਰੋਲ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਜੱਗ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰਾਵਟ ਵਾਲੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਹੁਕਮਾਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਪਰ ਇਥੇ ਟੂਕ ਮਾਤਰ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਦਾ ਹੀ ਹਵਾਲਾ ਦੇਣਾ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤਾਂ ਅਤੇ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੀ ਸੋਚ ਸਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਵੀ ਜਰੂਰੀ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਇੱਕੋ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਰਾਜਸੀ ਗੱਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ। ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੀ ਨੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਡਰਾ ਧਮਕਾ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਜ਼ਜ਼ਬ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਾਉਣਾ। ਆਪਣੀ ਇਸ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਵਿੰਗ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਦੋ ਤਿਹਾਈ ਬਹੁਮਤ ਜਾਂ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪੂਰਨ ਬਹੁਮਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਨੁੰਮਾਇੰਦਾ ਰਾਜਸੀ ਪਾਰਟੀ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਸਿਆਸੀ ਲਾਲਸਾ ਕਾਰਨ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾ ਕੇ ਆਰ ਐੱਸ ਐੱਸ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਜਾਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ਕੌਮ ਦੇ ਹਿਤਾਂ ਦਾ ਘਾਣ ਤਾਂ ਕਰ ਹੀ ਰਹੀ ਹੈ ਬਲਕਿ ਕਬੀਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ : ‘ਕਬੀਰ ! ਦੀਨੁ ਗਵਾਇਆ ਦੁਨੀ ਸਿਉ ; ਦੁਨੀ ਨ ਚਾਲੀ ਸਾਥਿ ॥ ਪਾਇ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰਿਆ ; ਗਾਫਲਿ ਅਪੁਨੈ ਹਾਥਿ ॥13॥ (ਪੰਨਾ 1365) ਨੂੰ ਵਿਸਾਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਹੁਕਮਾਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਕੁ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹੇਠ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਦੂਹਰਾ ਮਿਆਰ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ:

(1). ‘ਬਿਪਰਨ ਕੀ ਰੀਤ ਤੋਂ ਸੱਚ ਦਾ ਮਾਰਗ’ ਪੁਸਤਕ ਲੜੀ 10 ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਕੇ ਸ: ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਕਾਲ਼ਾ ਅਫਗ਼ਾਨਾ ਇਕ ਸਿੱਖ ਫਿਲਾਸਫਰ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ। ਇਹ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸਿੱਖ ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੇ ਖਤਰਾ ਭਾਸੀਆਂ ਉਥੇ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀ ਨੀਤੀ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਵੰਗਾਰ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ ਕਿ ਕਾਲ਼ੇ ਅਫਗ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕ ਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਜਾਵੇ। ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰ ਗਿਆਨੀ ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਵੇਦਾਂਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਲ਼ੇ ਅਫਗ਼ਾਨੇ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਖ਼ਫਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਗੁਰ ਬਿਲਾਸ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ 6’ ਵਿੱਚ ਦਰਜ਼ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਰਾਂ ਸਬੰਧੀ ਕੀਤੀਆਂ ਇਤਰਾਜ਼ ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਲ਼ੇ ਅਫਗ਼ਾਨੇ ਨੇ ਚੰਗੀ ਮਿੱਟੀ ਪਲੀਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ 5-6 ਕੁ ਇਤਰਾਜ਼ ਯੋਗ ਜਾਪਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਲੱਭ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸ: ਕਾਲ਼ਾ ਅਫਗ਼ਾਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਡਰ ਦੱਸ ਕੇ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਸਿੱਖ ਵਿਦਵਾਨ ਸ: ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸਾਬਕਾ ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ. ਰਾਹੀਂ ਭੇਜਿਆ। ਸ: ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਤਕਰੀਬਨ 400 ਚੇਤਨ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਜਥੇ ਸਮੇਤ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਕਾਲ਼ੇ ਅਫਗ਼ਾਨੇ ਦਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹੁੰਚੇ ਪਰ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੇ ਸ: ਗੁਰਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਸਮਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਖੁਦ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਏਲਚੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਲੇਖ ਲੜੀ ਛਾਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਰੜੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਂ ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ, ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਐਸੀ ਸਮੱਗਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਛਾਪਣਾ ਪੰਥ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੋਧਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕੱਟ ਦੇਣ ਲਈ ਸੁਝਾਉ ਭੇਜ ਦੇਣ ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਸੁਝਾਉ ’ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਨਗੇ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਖੇਚਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਯੂਦ ਕਾਲ਼ਾ ਅਫਗ਼ਾਨਾ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇ ਕੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਨਫਰੰਸਿਗ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਦਿੱਤੇ ਸੁਝਾਉ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਖਤ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਵੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਣਗੇ। ਪਰ ਕਿਉਂਕਿ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਤੇ ਸਿੱਖ ਡੇਰੇਦਾਰ ਕਾਲ਼ੇ ਅਫਗ਼ਾਨੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ’ਤੇ ਹਰ ਹਾਲਤ ਪਾਬੰਦੀ ਲਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਪੇਸ਼ੀ ’ਤੇ ਹੀ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ’ਚ ਮਿਤੀ 10.7.2003 ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਨੰ: ਅ.ਤ./03/3300 ਰਾਹੀਂ ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

(2). ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਕੇ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਸੰਗਤਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬ-ਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮਾਲ ਦੀ ਮੁਹਾਰਤ ਰਖਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਕੀਰਤਨ/ਵਿਆਖਿਆ ਸ਼ੈਲੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਘੋੜਾ ਬਣਾ ਕੇ ਇਸ ’ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਸਵਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਕਦਾਚਿਤ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੀ। ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਰਨਾ ਧੜਾ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਕੇ ਦਿੱਲੀ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ’ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਭਾਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਸਰਨਾਂ ਧੜਾ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਰਤਨ ਦਰਬਾਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਧਰ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਢੰਗ ਆਰ.ਐੱਸ.ਐੱਸ. ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰੀ ਲਈ ਵੀ ਇਕ ਵੰਗਾਰ ਸੀ, ਸੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਨਾ-ਪਾਕ ਗੱਠਜੋੜ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਠਾਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਜਿਸ਼ ਅਧੀਨ ਆਡਿਟ ਕੀਤੀ ਵੀਡੀਓ ਸੀ ਡੀ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਯੋਗ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅਧੀਨ 5 ਦਸੰਬਰ 2009 ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦ ਲਿਆ। ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਹਜਾਰਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਸਮੇਤ (ਦੋਵੇਂ ਸਰਨ ਭਰਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ) ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਪੰਜੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਹਜੂਰੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਧਾਰਤ ਦਲੀਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੋਰੀ ਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਬੰਦ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਜੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬੰਦ ਕੋਠਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਜੀ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੰਦ ਕੋਠਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੌਦੇ ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਕੇ ਵਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਪੰਥਕ ਮਸਲਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਹੋਣੀ ਹੈ ਉਹ ਪੰਥ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਖੀਰ ਜਦ ਪੰਜੇ ਗ੍ਰੰਥੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਕੋਰੀ ਨਾ ਕਰ ਗਏ ਤਾਂ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਪਿੱਛੋਂ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਲਿਖਤੀ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਤੇ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਸੰਬੰਧਤ ਵੀਡੀਓ ਸੀਡੀਆਂ ਰੱਖ ਕੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਸਮਾ ਪਿੱਛੋਂ ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਕਿ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਤਨਖ਼ਾਹੀਆ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਤੀ 5 ਜਨਵਰੀ 2010 ਨੂੰ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਲਵਾਉਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ 29 ਜਨਵਰੀ 2009 ਨੂੰ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪੰਥ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਕ ਦਿੱਤਾ।

(3). ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਮੁਖੀ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2007 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨੀਆਂ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਸਮੁਚੇ ਮਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਤਕਰੀਬਨ ਸਫਾਇਆ ਹੋ ਗਿਆ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਬਾਦਲ ਦਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜੇ ਮਾਰਜਿਨ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉੱਧਰ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੇ ਗਲਤੀ ਇਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਬਣਾਉਂਦਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਛਕਾਉਣ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਿਆਂ ‘ਜਾਮ-ਏ-ਇੰਸਾਂ’ ਪਿਲਾਇਆ। ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਨੁਸਰ ਸਿੱਖ ਕਦੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਸਿੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਠੀ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਜਿਕ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਾਮ-ਚਰਚਾਵਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤੇ ਡੇਰੇ ਬੰਦ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਸ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਤੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਠੱਪ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈਆਂ। ਇਸੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੌਰਾਨ 4 ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ, ਇਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਦਾ ਕਤਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਲਈ। ਆਪਸੀ ਝੜਪਾਂ ਕਾਰਨ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਕਾਫੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕੱਟੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪੂਰੇ ਦਬਾਅ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ (ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ 24 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ) ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਭੇਜੇ; ਪਰ ਹਰ ਵਾਰੀ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਖੁਦ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਆ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਹੀ ਇਸ ’ਤੇ ਵੀਚਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਖਰ ਡੇਰੇ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਵਿੰਗ ਨੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁਲ੍ਹ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਮਝੌਤੇ ਅਧੀਨ 2012 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣ ਤੋਂ ਐਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਂਗ ਰਚਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਅਧੀਨ ਦਰਜ ਮੁਕੱਦਮਾ ਬਠਿੰਡਾ ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਰਖਾਸਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਰਤਾ ਇਹ ਕੇਸ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੀ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਉਪ੍ਰੰਤ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ। ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਬਠਿੰਡਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਲਕੇ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦਾ ਕੁੜਮ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੱਸੀ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੱਥੋਂ ਚੋਣ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਵਿਡੰਬਨਾ ਵੇਖੋ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਲੰਘਣ ਉਪ੍ਰੰਤ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਦਰਖਾਸਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਉਹ ਕੇਸ ਹਰ ਹਾਲਤ ਲੜੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਯੂਦ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਝੂਠਾ ਹਲਫੀਆ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਹੀ ਸੀ। ਆਖਰ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੇਸ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲੜਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਲੱਤ ਹੇਠੋਂ ਕੱਢਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਹੋਵੇ। ਅਖੀਰ 2014 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਫਿਰ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਬਾਦਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਥਾਂ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਬਦਲ ਕੇ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਡੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਦੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਹਰ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਧੀਨ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੋ ਭਾਜਪਾ ਵੀ ਉਸ ਸਿਰਸਾ ਡੇਰੇ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਗਵਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਐਲਾਨੀਆਂ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਚਿੱਟੇ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਸਾ ਜਿਲ੍ਹਾ; ਜਿਹੜਾ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡੇਰੇ ਦੇ ਕੱਟੜ ਵਿਰੋਧੀ ਓਮ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚੌਟਾਲਾ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਧੜੱਲੇ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਕੋਲ ਉਹ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਜਿਸ ਦਾ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਮਜੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੁਝ ਕੁ ਵੋਟਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਆਪਣਾ ਦੀਨ ਧਰਮ ਅਤੇ ਰਾਜ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗਣ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸੇ ਕਮਜੋਰੀ ਕਾਰਨ ਹੀ 2017 ਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਿਰਸਾ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਲਵੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਬੜੇ ਹੀ ਲੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਬੇਸ਼ੱਕ ‘ਭੁਲਣ ਅੰਦਰਿ ਸਭੁ ਕੋ ; ਅਭੁਲੁ ਗੁਰੂ ਕਰਤਾਰੁ ॥’ (ਮਃ 1/ ਪੰਨਾ 61) ਦੇ ਮਹਾਂਵਾਕ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਸਮੇਤ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਗਲਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜੇ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਗਲਤੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਖਿਮਾ ਜਾਚਨਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰਨਾ ਵੀ ਗੁਰਮਤਿ ਸਿਧਾਂਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ: ‘ਜੋ ਸਰਣਿ ਆਵੈ, ਤਿਸੁ ਕੰਠਿ ਲਾਵੈ ; ਇਹੁ ਬਿਰਦੁ ਸੁਆਮੀ ਸੰਦਾ ॥’ (ਮਃ 5/ ਪੰਨਾ 544) ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਰਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਡੀਏ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰਾਂ ਆਈਆਂ ਹਨ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਜੇਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵੱਲੋਂ ਸਾਦੇ ਕਾਗਜ਼ ’ਤੇ ਮਿਲੇ ਉਸ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਜਾਂ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਅੱਗੇ ਨੂੰ ਕਰੇਗਾ। ਜਦੋ ਇਸ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਨ ਸਨਮਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਢਾਹ ਲਾਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ’ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

(ੳ) ਜੇ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦਾ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਸੱਚਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤਿਆਂ 2007 ਵਿੱਚ ਉਸ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ? ਕੀ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈਣ ਲਈ ਹੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਦਰਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਡੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸੰਘਰਸ਼ ਛੇੜ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਮਨ ਚੈਨ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਈ ਰੱਖੀ ?

(ਅ) ਜੇ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਸੱਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਾ ਸਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਰੱਦ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਹ ਅੜੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨਿਜੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗੇ ? ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਪੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਛੋਟ ਦੇ ਕੇ ਮੁਆਫੀ ਕਿਸ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ?

(ੲ) ਜੇ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦਾ ਕਿਸੇ ਗੁੰਮਨਾਮ ਵਿਅਕਤੀ (ਜਿਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਖ਼ੁਦ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਵੀ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ) ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਕਾਗਜ਼ ’ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਪੰਜੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨਯੋਗ ਹੈ ਤਾਂ ਸ: ਕਾਲ਼ਾ ਅਫਗ਼ਾਨਾ ਵੱਲੋਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਗਿਆ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋ: ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਹਜਾਰਾਂ ਨਾਮਵਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ’ਤੇ ਹਾਜਰ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਕਿਸ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ? ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਉਕਤ ਦੋਵੇਂ ਸਿੱਖ ਫਿਲਾਸਫਰ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਨੂੰ ਆਰਐੱਸਐੱਸ, ਬਾਦਲ ਦਲ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਡੇਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਪਰ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਰਐੱਸਐੱਸ, ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਡੂੰਘੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰਖਦੇ ਹਨ?

(ਸ) ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਰਨਾ ਅਤੇ ਯੂਨਾਇਟਡ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਭਾਈ ਮੋਹਕਮ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦਾਅਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਭਾਜਪਾ ਆਗੂ ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੜੀ ਹੀ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ 24 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੀਟਿੰਗ ਸੱਦ ਕੇ ਪੰਜਾਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਵਾਨ ਵੀ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦੀ ਫਿਲਮ ਐੱਮਐੱਸਜੀ-2 ਜਿਸ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਅਣਐਲਾਨੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਹ 25 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਰੀਲੀਜ਼ ਵੀ ਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਕੀ ਇਹ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਇਹ ਸਕੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਘੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮੀਡੀਏ ਨੂੰ ਇਸ ਸਭ ਕੁਝ ਤੋਂ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਦਲ ਦਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਜੋ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਜੋਰਦਾਰ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਕੀ ਉਹ ਦੱਸਣਗੇ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਫੈਸਲਾ ਸਮੁਚੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਵੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਸੀ ਤੇ ਕੌਮ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਾਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਤੀ ਗਈ ?

(ਹ) ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਰਨ ਬੇਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਰਮੀਤ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਇਹ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ ਕੌਣ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ ? ਕੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਹ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਕਿ ਤਖ਼ਤ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਜਥੇਦਾਰ ਦਾ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਫੈਸਲੇ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇਸ ’ਤੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ?

(ਕ) ਜਦ ਹੁਣ ਸਭ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਜਥੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਜਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ’ਤੇ ਬਾਦਲ ਪ੍ਰਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਥੇਦਾਰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਹੀ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਯੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਬਉਚ ਜਥੇਦਾਰ ਮੰਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਖੌਤੀ ਹੁਕਮਨਾਮਿਆਂ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਕੀ ਇਹ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਬਿਬੇਕਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੀ ਡੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਹਧਾਰੀ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਪੂਜ ਰਹੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਿੱਖ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਸਰਬਉਚ ਮੰਨਣ ਦੀ ਥਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਬਉੱਚ ਐਲਾਨੀ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੇ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਰਤ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਤਿਕਬਮਬਾਜ਼ੀਆਂ ਖੇਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦੁਰਉਪਯੋਗ ਕਰਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਸਿਰਫ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਮੁਜ਼ਰਿਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀਆਂ ਮੁਜ਼ਰਿਮ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਸ਼੍ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਆਪਸੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਅਮਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਅਣਜਾਣੇ ਭਾਰੀ ਖਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਰਾਹ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਝਵਾਨ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਦੁਬਿਧਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਰਨ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰਨ। ਕੁਝ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤੀ ਸਿੱਖ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਬੰਧ ਦੇ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਠਪੁਤਲੀ ਜਥੇਦਾਰ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ; ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਕਹਿ ਕੇ ਅਪੀਲਾਂ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਡੇਰਾ ਸਿਰਸਾ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹੁਕਨਾਮੇ ’ਤੇ ਮੁੜ ਵੀਚਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਾਪਿਸ ਲੈਣ। ਇਹ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਹੋਏ ਹੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ ? ਜੇ ਵਾਪਸ ਲੈ ਵੀ ਲੈਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਅਹਿਮਤ ਹੀ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ ? ਜਿਹੜੇ ਜਥੇਦਾਰ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕੇ; ਬਾਦਲ ਪ੍ਰਵਾਰ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਮਰਜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਰਾਮ ਰਹੀਮ ਵਿਰੁੱਧ ਦਰਜ ਕੇਸ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਾਮ ਚਰਚਾਵਾਂ ਸਰਕਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧੀਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਜ਼ਜ਼ਬਾਤੀ ਸਿੰਘਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਸੁੱਟ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕਠਪੁਤਲੀ ਜਥੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦਾ ਚੇਤਾ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਉਸ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਜਾਂ ਨਾ ਲੈਣ ਉਸ ਦਾ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਕੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਸੋ ਇਸ ਮੁਆਫੀ ਵਾਲੇ ਹੁਕਨਾਮੇ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਪੁਤਲੇ ਸਾੜਨ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਬੰਦ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਸਲਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਸਗੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਰਾਜ਼ਗੀ ਸਹੇੜਨ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਉਠਾਉਣਾ ਪਏਗਾ। ਜੇ ਉਹ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ ਇਹ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਠਪੁਤਲੀ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਈ 2003 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਜਦ ਤੱਕ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਬਰਖਾਸਤਗੀ ਕਿਸੇ ਪੰਥਕ ਜੁਗਤੀ ਅਧੀਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਬ ਪ੍ਰਵਾਨਤ ਵਿਧੀ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਥਕ ਫੈਸਲੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾੳਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਆਰਐੱਸਐੱਸ ਤੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਥੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਠਪੁਤਲੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਦੋਸ਼ੀ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ’ਤੇ ਕਰਾਰੀ ਚਪੇੜ ਮਾਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਦੀ ਯੋਗ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਨੀਤੀ ਘੜੀ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਲੇਖਕ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ ਸੁਝਾਉ ਹੀ ਹਨ ਬਾਕੀ ਫੈਸਲਾ ਸਮੁਚੇ ਪੰਥ ਨੇ ਪੰਥਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਰੱਖ ਕੇ ਆਪ ਕਰਨਾ ਹੈ।